CİMER Başvurusu Dava Konusu Yapılabilir mi?
İçindekiler
- Genel Kural: CİMER Başvurusu Tek Başına Dava Konusu Edilemez
- CİMER Cevapları İdari İşlem Sayılır mı?
- Hangi Hâllerde CİMER Cevabı Dava Konusu Olabilir?
- Zımni Ret ve CİMER Başvuruları
- Yanlış Davalı ve Yanlış İşlem Sorunu
- CİMER Başvurusu Yerine Asıl İşleme Karşı Dava
- Süreler Bakımından Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Uygulamada Yapılan Yanlış Varsayımlar
- Hukuki Değerlendirme
- Önceki makale
- Sonraki makale
CİMER başvurusu dava konusu yapılabilir mi? CİMER cevaplarının idari işlem niteliği, dava açılabilirlik şartları ve hukuki sınırlar açıklanmıştır.
CİMER üzerinden yapılan başvurular sonrasında verilen cevaplar, çoğu zaman başvurucular açısından tatmin edici bulunmamakta ve “bu cevaba karşı dava açılabilir mi?” sorusu gündeme gelmektedir. Uygulamada CİMER başvurularının doğrudan dava konusu yapıldığına dair yanlış bir algı mevcuttur. Oysa bu sorunun cevabı, CİMER başvurusunun değil; verilen cevabın hukuki niteliğinin doğru tespit edilmesine bağlıdır.
Bu yazıda, CİMER başvurularının hangi hâllerde dava konusu yapılabileceği, hangi durumlarda yapılamayacağı hukuki çerçevede ele alınmaktadır.
Genel Kural: CİMER Başvurusu Tek Başına Dava Konusu Edilemez
Hukuki olarak CİMER başvurusu tek başına dava konusu yapılamaz. Çünkü CİMER başvurusu, başvurucunun idareye yönelttiği bir talep veya bildirimdir; idarenin irade açıklaması değildir.
İdari yargıda dava açılabilmesi için, ortada idarenin tek yanlı irade açıklamasıyla tesis edilmiş bir idari işlem bulunması gerekir.
CİMER Cevapları İdari İşlem Sayılır mı?
CİMER üzerinden verilen cevapların büyük bir kısmı, bilgilendirici veya yönlendirici mahiyettedir. Bu tür cevaplar, başvurucunun hukuki durumunda değişiklik yaratmadığı için idari işlem sayılmaz ve dava konusu yapılamaz.
Ancak bazı CİMER cevapları, açık bir karar içerebilir. Örneğin bir talebin reddedildiğinin açıkça bildirilmesi veya bir hakkın kullanılmasının engellendiğinin belirtilmesi hâlinde, cevap idari işlem niteliği kazanabilir.
Hangi Hâllerde CİMER Cevabı Dava Konusu Olabilir?
CİMER cevabı, başvurucunun hukuki durumunu etkileyen, kesin ve icrai nitelikte bir karar içeriyorsa, bu cevap dava konusu edilebilir. Burada belirleyici olan husus, cevabın başvurucunun hak ve yükümlülüklerini değiştirip değiştirmediğidir.
Salt açıklama, görüş veya bilgilendirme içeren cevaplar ise dava edilebilirlik şartlarını taşımaz.
Zımni Ret ve CİMER Başvuruları
CİMER başvurusuna hiç cevap verilmemesi veya uzun süre sessiz kalınması, her zaman zımni ret olarak değerlendirilemez. Zımni ret kavramı, ancak ilgili mevzuatta öngörülen zorunlu başvuru yolları bakımından söz konusu olur.
CİMER, kural olarak zorunlu bir başvuru yolu olmadığından, sessizlik çoğu durumda zımni ret sonucunu doğurmaz.
Yanlış Davalı ve Yanlış İşlem Sorunu
CİMER cevapları dava konusu yapılmak istendiğinde, uygulamada sıkça yanlış davalı veya yanlış işlem hatası yapılmaktadır. Dava, CİMER’e karşı değil; cevabı veren ilgili idareye karşı açılmalıdır.
Ayrıca dava konusu edilen işlem, CİMER cevabının kendisi değil; cevabın dayandığı idari karardır.
CİMER Başvurusu Yerine Asıl İşleme Karşı Dava
Birçok durumda CİMER cevabına karşı dava açmak yerine, başvurunun konusunu oluşturan asıl idari işleme karşı dava açmak daha doğru ve etkili bir yoldur. CİMER, çoğu zaman bu asıl işlemi öğrenme veya belgeye ulaşma aracı olarak kullanılır.
Bu ayrımın yapılmaması, davanın usulden reddine yol açabilir.
Süreler Bakımından Dikkat Edilmesi Gerekenler
CİMER başvurusu yapılması, kural olarak dava açma sürelerini durdurmaz. Bu nedenle CİMER cevabını beklerken dava süresinin kaçırılması, telafisi güç hak kayıplarına neden olabilir.
Bu risk, uygulamada en sık karşılaşılan ve en ağır sonuçlar doğuran hatalardan biridir.
Uygulamada Yapılan Yanlış Varsayımlar
En yaygın yanlış varsayım, her CİMER cevabının otomatik olarak dava konusu yapılabileceği düşüncesidir. Bir diğer yanlış, CİMER başvurusunun dava açma süresini güvence altına aldığı varsayımıdır.
Bu varsayımlar, idari yargı sisteminin temel ilkeleriyle bağdaşmaz.
Hukuki Değerlendirme
Sonuç olarak, CİMER başvurusu kural olarak dava konusu yapılamaz. Ancak CİMER cevabı, idari işlem niteliği taşıyorsa ve başvurucunun hukuki durumunu etkiliyorsa, bu cevap yargı denetimine tabi olabilir.
CİMER başvurularında dava açılıp açılamayacağı, her somut olayda cevabın içeriği ve hukuki etkisi dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Önceki makale
CİMER Başvurusu Sonrası Disiplin Soruşturması