Yargıtay'dan Devamsızlık Kararı: Kaç Gün İzinsiz Devamsızlık Kıdem Tazminatını Yakar? İşveren Mazeret Sormak Zorunda mı? (2026)
İçindekiler
- Devamsızlık Nedeniyle Fesih Hangi Kanuna Dayanır?
- Kaç Gün Devamsızlık Kıdem Tazminatını "Yakar"?
- Yargıtay'ın 2026 Kararı Ne Getirdi: İşveren Mazeret Sormak Zorunda mı?
- İşçi Olarak Haklarınızı Nasıl Korursunuz? (Strateji)
- İşveren Olarak Neye Dikkat Etmeli?
- Tazminat Davası: Süreler, Mahkeme ve Zamanaşımı
- Sık Yapılan Hatalar
- Kıdem Tazminatı Mevzuatında Değişiklik Geliyor mu?
Kısa cevap: İşverenden izin almaksızın veya haklı bir neden olmadan ardı ardına iki işgünü, bir ay içinde iki kez tatil sonrası işgünü ya da bir ayda üç işgünü işe gelmeyen işçi, kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeksizin işten çıkarılabilir (4857 sayılı İş Kanunu md. 25/II-g). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2026'da gündeme gelen emsal kararına göre işveren, bu feshi yapmadan önce işçiye "mazeretin var mı?" diye sormak zorunda değildir; mazeretini ispatlamak işçinin görevidir.
Son gelişme (21.11.2026): Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uzun yıllar çalıştıktan sonra 90 günlük ücretsiz mazeret izni kullanan, dönüşte yeni izin talebi reddedilince işe gelmeyen bir işçinin davasında çarpıcı bir sonuca vardı. Yerel iş mahkemesi "işveren mazeret sormadı" diyerek tazminata hükmetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmişti; ancak Yargıtay oy birliğiyle bu kararı bozdu ve "işverenin fesihten önce işçinin mazeretini sorma zorunluluğu yoktur" dedi. Haklı fesih koşulları oluştuğunda kıdem ve ihbar tazminatı doğmaz. (Karar AA kaynaklı haberlerle duyuruldu; daire/esas/karar numarası henüz kamuoyuna yansıyan metinde yer almıyor.)
Devamsızlık Nedeniyle Fesih Hangi Kanuna Dayanır?
Konunun dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendidir. Bu bent, işveren açısından "ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" başlığı altında sayılan haklı nedenlerden biridir. Madde metni şöyledir:
İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki işgünü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi halinde iş sözleşmesi bildirim süresi verilmeksizin ve kıdem tazminatı ödenmeksizin feshedilebilir.
Pratikte en sık karşılaştığımız senaryo budur: İşveren, işçinin işe gelmediği her gün için devamsızlık tutanağı tutar, bu tutanakları tanık imzalarıyla belgeler ve md. 25/II-g'ye dayanarak sözleşmeyi feshederek işçiyi tazminatsız çıkarır.
Kaç Gün Devamsızlık Kıdem Tazminatını "Yakar"?
Haberlerde "10 gün devamsızlık" veya "15 gün" gibi ifadeler dolaşıyor; bu rakamlar olayın somut süresini anlatıyor, kanuni eşiği değil. Kanunun belirlediği gerçek eşikler çok daha azdır. İşte netleştirelim:
- Ardı ardına iki işgünü: İşçi, haklı neden olmadan üst üste iki iş günü gelmezse fesih hakkı doğar. Buradaki kritik nokta "işgünü"dür; araya hafta tatili girerse süreklilik bozulmaz, önceki ve sonraki işgünleri peş peşe sayılır.
- Bir ay içinde iki defa tatil sonrası işgünü: Örneğin işçi iki ayrı pazartesi (hafta tatili sonrası) işe gelmezse, bu da fesih sebebidir. Buradaki amaç, hafta sonunu uzatmak için kaytaran işçiyi önlemektir.
- Bir ayda üç işgünü: Devamsızlık ardışık olmasa bile, bir ay içinde toplam üç işgünü gelmemek fesih için yeterlidir.
Dolayısıyla "kıdem tazminatını yakan" süre, 10 veya 15 gün değil, koşullara göre sadece iki ya da üç işgünüdür. Uygulamada mahkemeler bu süreleri titizlikle sayar; işverenin dayandığı tarihlerin gerçekten "işgünü" olup olmadığı, resmi tatile veya izne denk gelip gelmediği davanın kaderini belirler.
Yargıtay'ın 2026 Kararı Ne Getirdi: İşveren Mazeret Sormak Zorunda mı?
Uzun yıllardır alt derece mahkemelerinde şu tartışma vardı: İşveren, feshetmeden önce işçiyi arayıp "neden gelmedin, mazeretin var mı?" diye sormakla yükümlü müdür? Bazı iş mahkemeleri, işverenin bu adımı atmamasını "iyiniyet kuralına aykırılık" sayarak işçi lehine tazminata hükmediyordu.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2026'da öne çıkan kararıyla bu tartışma netleşti: İşverenin, feshetmeden önce işçinin mazeretini araştırma veya sorma zorunluluğu yoktur. Mantık şudur: Devamsızlığın "haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığını" ispatlamak, kanunun lafzı gereği işçiye düşer. Mazereti olan işçiden beklenen, bunu işverene zamanında bildirmesi ve belgelemesidir; aksini beklemek fesih hakkını fiilen kullanılamaz hale getirir.
Dikkat — bu bir yetki değil, denge: Karar işverene "istediğini keyfî olarak at" yetkisi vermez. İşveren yine de devamsızlığı usulüne uygun belgelemek, tutanakları tutmak ve gerçek bir devamsızlığın varlığını ispatlamak zorundadır. Karar yalnızca "mazeret sorma" adımının bir geçerlilik şartı olmadığını söyler. Ayrıca bu bir daire kararıdır; benzer olaylarda yol gösterici olmakla birlikte, her somut olayın kendi delil durumuna göre değerlendirileceğini unutmayın.
İşçi Olarak Haklarınızı Nasıl Korursunuz? (Strateji)
Bu karar işçi aleyhine gibi görünse de, doğru davranan işçi hâlâ güçlüdür. Uygulamada işçinin lehine olan noktalar şunlardır:
- Mazeretinizi YAZILI ve ispatlanabilir şekilde bildirin. Rapor, hastane belgesi, ölüm/doğum belgesi gibi mazeretlerinizi WhatsApp, e-posta, SMS, iadeli taahhütlü mektup veya noter ihtarıyla işverene iletin. Telefonda sözlü haber vermek, davada ispatlanamadığı için çoğu zaman işe yaramaz.
- Sağlık raporunuzu derhal gönderin. İstirahat raporu haklı bir mazerettir; ancak raporu işverene makul sürede ulaştırdığınızı ispatlayamazsanız "haber vermeden devamsızlık" olarak değerlendirilebilir.
- İzin talebinizin reddini belgeleyin. Yıllık izin veya ücretsiz izin talebiniz reddedildiyse, bu reddi yazılı olarak isteyin. Olaydaki işçinin hatası, izin reddedildiği halde kendi başına işe gelmemesiydi; izin talebi reddedilmişse işe devam etmek, sonra izin hakkını dava etmek daha güvenlidir.
- Devamsızlık tutanaklarına itiraz edin. İşveren bazen hiç gelmediğiniz günlerde geldiğinizi, geldiğiniz günlerde gelmediğinizi gösterecek şekilde tutanak düzenler. Mahkeme tanıklarını ve kamera/PDKS (giriş-çıkış) kayıtlarını ister; parmak izi/kart okutma kayıtları lehinize delildir.
İşveren Olarak Neye Dikkat Etmeli?
Fesih hakkınız olsa da usul hatası bu hakkı boşa çıkarır. Uygulamada sık görülen işveren hataları:
- Tek tutanak tutmak: Her devamsızlık günü için ayrı tutanak, en az iki tanık imzasıyla düzenlenmelidir.
- İhtar çekmeden feshetmek: Mazeret sorma zorunluluğu olmasa da, işçiye noter ihtarı göndererek "üç gün içinde mazeretinizi bildirmezseniz iş sözleşmeniz feshedilecektir" demek, ispat açısından işvereni çok güçlendirir. Pratikte en sağlam yol budur.
- Süresinde feshetmemek: İş Kanunu md. 26 gereği ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılığa dayalı haklı fesih, nedenin öğrenildiği günden itibaren altı işgünü içinde (ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde) kullanılmalıdır; bu süre geçerse haklı fesih hakkı düşer.
Tazminat Davası: Süreler, Mahkeme ve Zamanaşımı
Haksız şekilde "devamsızlıktan" çıkarıldığını düşünen işçinin yolu şudur:
- Arabuluculuk zorunludur: Kıdem, ihbar, fazla mesai gibi işçilik alacakları ve işe iade için dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Arabuluculuktan anlaşmazlıkla ayrılırsanız son tutanakla dava açarsınız.
- İşe iade davası süresi: İşe iade koşulları varsa (işyerinde 30+ işçi, en az 6 ay kıdem, belirsiz süreli sözleşme), fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır — bu süre hak düşürücüdür, kaçırılırsa dava hakkı yanar.
- Kıdem/ihbar tazminatı zamanaşımı: Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı 5 yıldır. Yıllık izin ücreti ve diğer bazı alacaklarda da 5 yıllık süre uygulanır.
- Görevli mahkeme: İş Mahkemesi; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.
Tazminat tutarınızı önceden kabaca görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilir, arabuluculuk veya dava başvurunuz için dilekçe oluşturma sayfamızdan yararlanabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Mazereti sözlü bildirip belgelememek (davada "haber vermedi" sayılır).
- İzin talebi reddedildiği halde kendi kararıyla işe gelmemek.
- Fesih sonrası arabuluculuk/dava sürelerini kaçırmak.
- İşverenin gerçeğe aykırı tutanağına karşı PDKS/kamera kaydı istememek.
- İşverenin "istifa et" baskısıyla imzaladığı istifa dilekçesini saklı delille desteklememek — zorla alınan istifa, fesih sayılabilir.
Kıdem Tazminatı Mevzuatında Değişiklik Geliyor mu?
TBMM'de görüşülen bir kanun teklifi; bir yılın altındaki çalışmaların da kıdem tazminatına konu olması, kıdem tazminatı fonu düzenlemesinin kaldırılması ve İşsizlik Sigortası Fonu bünyesinde bir "Ücret ve Kıdem Tazminatı Garanti Fonu" kurulmasını öngörüyor. Bu teklif şu an komisyon aşamasındadır ve yasalaşmamıştır; ayrıca devamsızlık/mazeret konusunu doğrudan düzenlememektedir. Yani bugün itibarıyla yukarıda anlatılan kurallar aynen yürürlüktedir.
Not: İş ilişkisiyle bağlantılı diğer konularda, örneğin emekli olup çalışmaya devam edenlerde SGDP kesintisi ya da işten ayrılan kişinin İŞKUR kaydı ve işsizlik ödeneği gibi başlıklarda da benzer belge ve süre titizliği gerekir.