13. Yargı Paketi'nde Deepfake Düzenlemesi: Yapay Zekâyla Üretilen Sahte Görüntü ve Ses Suç mu Oluyor? (Teklif, 2026)
İçindekiler
- Deepfake Nedir, Neden Ayrı Bir Düzenleme Konuşuluyor?
- Bugün Deepfake Üreten/Paylaşan Kişi Hangi Suçlardan Yargılanır?
- 13. Yargı Paketi Ne Getirmeyi Planlıyor? (Teklif Aşaması)
- Mağdursanız Bugün Ne Yapmalısınız? (Adım Adım)
- Şikâyet Süresi ve Zamanaşımı — Dikkat!
- Sık Yapılan Hatalar
- Dolandırıcılık Boyutu: Ses Klonlama
- Özetle Nerede Duruyoruz?
Kısa cevap: Bugün (18.11.2026) Türk Ceza Kanunu'nda deepfake'e özgü bağımsız bir suç yoktur; bu fiiller ancak hakaret, şantaj, özel hayatın ihlali, kişisel verilerin yayılması veya nitelikli dolandırıcılık gibi başka bir suçun aracı olduğunda cezalandırılır. 13. Yargı Paketi'nde deepfake üretimini "müstakil (doğrudan) suç" sayma ve yapay zekâ içeriklerine etiket zorunluluğu getirme tartışılıyor; ancak bu henüz taslak/teklif aşamasıdır, yürürlükte değildir.
Son gelişme (17.11.2026): Basına yansıyan bilgilere göre Adalet Bakanlığı, 13. Yargı Paketi kapsamında rıza dışı deepfake üretiminin başka bir suça bağlı olmaksızın doğrudan suç sayılmasını ve yapay zekâyla üretilen içeriklere açık etiket zorunluluğunu değerlendiriyor. Bakanlığın açıklamasına göre paketin, 2027 bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından Meclis'e getirilmesi planlanıyor; bugün itibarıyla TBMM'ye sunulmuş resmî bir teklif (esas numarası) bulunmuyor. Yani aşağıda anlatacağım yürürlükteki kurallar, paket yasalaşana kadar aynen geçerli.
Deepfake Nedir, Neden Ayrı Bir Düzenleme Konuşuluyor?
Deepfake, kısaca yapay zekâyla bir kişinin yüzünün, bedeninin veya sesinin gerçekte söylemediği/yapmadığı bir içeriğe inandırıcı biçimde yerleştirilmesidir. Teknoloji ucuzladıkça pratikte üç tip mağduriyet öne çıkıyor: rıza dışı müstehcen içerik (çoğunlukla kadınlar hedef alınıyor), kamuoyunca tanınan kişilerin ağzından uydurma beyanlar ve en tehlikelisi — bir yöneticinin sesinin klonlanarak yapılan "ses taklidiyle dolandırıcılık".
Mevcut hukukun açığı şurada: Türkiye'de yürürlükte özel bir Yapay Zekâ Kanunu yoktur. 2026 sonu itibarıyla yapay zekâyı bütün yönleriyle düzenleyen yürürlükte bir kanun bulunmuyor. Dolayısıyla deepfake, bugün ancak "araç" olarak girdiği başka bir suç üzerinden cezalandırılabiliyor. İçeriği üretip hiçbir yerde kullanmamak, çoğu halde doğrudan cezalandırılabilir bir fiil değil — işte paketin kapatmayı hedeflediği boşluk tam da bu.
Bugün Deepfake Üreten/Paylaşan Kişi Hangi Suçlardan Yargılanır?
Mevcut düzende savcılık, içeriğin kullanım amacına göre TCK'daki şu suçları uygular:
- Hakaret (TCK m. 125): Sahte görüntüyle kişiyi küçük düşürücü içerik üretip yaymak.
- Tehdit (TCK m. 106): Deepfake'i "yayarım" baskısıyla korku salmak.
- Şantaj (TCK m. 107): "Para verirsen yaymam" tipi menfaat talebi — uygulamada en sık karşılaşılan senaryolardan.
- Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m. 134): Kişinin özel yaşamına ilişkin sahte/gerçek görüntünün ifşası.
- Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (TCK m. 136): Yüz/ses gibi kişisel verinin izinsiz işlenip paylaşılması.
- Nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158/1-f): Bilişim sistemlerinin aracı kılınmasıyla, örneğin klonlanmış sesle havale talep edilmesi.
- Müstehcenlik (TCK m. 226): Özellikle çocukların hedef alındığı içeriklerde ağırlaşan cezalarla.
Yani "deepfake suç değil" demek yanlış olur; deepfake'in kendisi bir suç tipi değil, ama kullanıldığı bağlam çoğu zaman suçtur. Taslağın getirmeyi düşündüğü yenilik, üretimin tek başına — başka bir suça bağlanmadan — cezalandırılabilmesi.
13. Yargı Paketi Ne Getirmeyi Planlıyor? (Teklif Aşaması)
Basına yansıyan taslak başlıklar iki eksende ilerliyor. Bunlar henüz kanun değildir; madde metni, ceza miktarı ve nitelikli haller resmîleşmeden kesin konuşmak doğru olmaz.
- Rıza dışı deepfake üretiminin müstakil suç sayılması: Kişinin açık izni olmadan görüntü/ses taklidi üretmenin, ayrıca bir hakaret veya dolandırıcılık gerçekleşmese bile başlı başına suç olması.
- Yapay zekâ içeriklerine etiket zorunluluğu: Yapay zekâyla üretilen içeriklerin "bu içerik yapay zekâ ürünüdür" biçiminde açıkça işaretlenmesi; aksi halde idari/cezai yaptırım.
Takvim konusunda net olalım: Adalet Bakanı'nın 5 Kasım 2026 açıklamasına göre paketin 2027 bütçe görüşmeleri tamamlandıktan sonra Meclis'e getirilmesi planlanıyor. Paketin ne zaman çıkacağı, süresiz nafaka ve infaz başlıklarını ayrı bir yazıda ele aldık. Bu nedenle "deepfake artık suç" diyen paylaşımlara temkinli yaklaşın; bugün için yürürlükte olan hâlâ yukarıdaki mevcut TCK maddeleridir.
Mağdursanız Bugün Ne Yapmalısınız? (Adım Adım)
Teklifi beklemeden, mevcut hukukla da ciddi koruma mümkün. Pratikte en kritik nokta delilin kaçırılmaması:
- Önce delili sabitleyin, silmeyin. İçeriğin bulunduğu bağlantıyı (URL), ekran görüntülerini, gönderen hesabın bilgilerini, varsa mesajlaşmaları kaydedin. Tarih-saat görünecek şekilde ekran kaydı alın. İmkân varsa noter aracılığıyla tespit yaptırmak ispat açısından çok güçlüdür.
- Erişim engeli talep edin. Özel hayatın gizliliğinin ihlali halinde, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğe hızlı erişim engeli için sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsiniz. Acil durumlarda aynı gün karar çıkabilir.
- Suç duyurusunda bulunun. Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa (polis/jandarma) şikâyet dilekçesi verin. İçeriğin niteliğine göre hakaret, şantaj, özel hayatın ihlali veya kişisel verilerin yayılması vasıflarını dilekçede birlikte belirtmek lehinize olur.
- Tazminat yolunu açık tutun. Ceza süreciyle birlikte, kişilik haklarına saldırı nedeniyle asliye hukuk mahkemesinde manevi (ve varsa maddi) tazminat davası açabilirsiniz.
Şikâyet dilekçesini düzenlerken hukuki vasıfları ve talepleri eksiksiz yazmak önemli; pratik bir başlangıç için dilekçe oluşturma aracından yararlanıp sonrasında bir avukata danışmanızı öneririm. Maddi durumu uygun olmayanlar e-Devlet üzerinden ücretsiz avukat talebinde bulunabilir; bu içeriklerde çoğunlukla kadınlar hedef alındığından barodan kadınlara yönelik ücretsiz avukat desteği de mevcuttur.
Şikâyet Süresi ve Zamanaşımı — Dikkat!
Burada en çok hata yapılan nokta şikâyet süresi: Hakaret ve tehdidin basit hali gibi takibi şikâyete bağlı suçlarda, fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet hakkınızı kullanmalısınız (TCK m. 73). Bu süreyi kaçırırsanız, suç oluşsa bile soruşturma yapılamaz. Şantaj ve özel hayatın gizliliğinin ihlali gibi resen (şikâyete bağlı olmaksızın) takip edilen suçlarda ise asıl dava zamanaşımı süreleri işler. Somut olayınızda hangi vasfın geçerli olduğu süreyi doğrudan etkilediğinden, beklemeyin — fiili öğrenir öğrenmez başvurun.
Sık Yapılan Hatalar
- İçeriği öfkeyle silmek: Delil yok olur. Önce kaydet, sonra engel talep et.
- Faili tahminle suçlamak: Dilekçede ispatsız isim vermek, size karşı iftira/hakaret suçlaması doğurabilir. "Fail hakkında soruşturma yürütülmesini" talep etmek daha güvenlidir.
- Sadece platforma şikâyet edip beklemek: Platform şikâyeti hukuki süreci başlatmaz; mutlaka savcılığa ve gerekiyorsa sulh ceza hâkimliğine gidin.
- "Zaten sahte, zararı yok" demek: İçeriğin sahte olması suçu ortadan kaldırmaz; hatta sahtelik, kişilik haklarına saldırının ağırlaştırıcı yönüdür.
Dolandırıcılık Boyutu: Ses Klonlama
Uygulamada giderek artan bir tip, bir yöneticinin veya aile büyüğünün sesinin klonlanıp telefonla "acil para" istenmesidir. Bu durum bugün dahi TCK m. 158'deki nitelikli dolandırıcılık kapsamına girer ve ağır cezayı gerektirir. Pratik tavsiyem: Tanıdık bir sesten gelen para/havale talebinde, bilinen başka bir kanaldan (yüz yüze veya bilinen numarayı arayarak) teyit almadan işlem yapmayın; dolandırıcılığın en zayıf anı bu teyit adımıdır.
Özetle Nerede Duruyoruz?
Deepfake, bugün kendi başına bir suç tipi olarak kanunda yazılı değil; ancak kullanıldığı bağlam çok büyük olasılıkla mevcut TCK maddelerinden biriyle cezalandırılıyor. 13. Yargı Paketi'nin planladığı değişiklik, üretimin tek başına suç sayılması ve etiket zorunluluğu yönünde — fakat bu henüz taslak, madde metni ve ceza oranları resmîleşmeden kesinmiş gibi davranmak doğru değil. Mağdursanız mevcut hukuk zaten güçlü araçlar sunuyor; önemli olan delili kaybetmeden ve süreyi kaçırmadan harekete geçmek.