Sosyal Güvenlik ve Emeklilik

GSS Prim Borçları Siliniyor mu? 2,2 Milyon Kişiyi Kapsayan Teklif Komisyondan Geçti (2026)

Gökhan Yağmur·20 Kasım 2026·6 dk okuma
İçindekiler
  1. Teklif Tam Olarak Neyi Kapsıyor?
  2. GSS Prim Borcu Nereden Doğuyor?
  3. Ne Zaman Yürürlüğe Girer? Borçlar Otomatik mi Silinir?
  4. Teklif Yasalaşana Kadar Ne Yapmalısınız? (Strateji)
  5. Sık Yapılan Hatalar
  6. Dayanak Mevzuat ve Yasal Çerçeve
  7. Daha Önce Benzer Bir Af Oldu mu?
  8. Memur, Emekli ve Öğrenci Açısından Durum
  9. Özet Yol Haritası

Kısa cevap: 1 Ocak 2017'den önceye ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının silinmesini öngören kanun teklifi, 18 Kasım 2026'da TBMM ilgili komisyonunda kabul edildi. Ancak düzenleme henüz yasalaşmadı; bir teklif aşamasındadır. Genel Kurul'da kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanmadan borçlar kendiliğinden silinmez. Teklif, yaklaşık 2,2 milyon kişiyi ve 5,6 milyar TL'yi aşkın borcu kapsıyor.

Son gelişme (18.11.2026): GSS prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmesini öngören düzenleme, 15 maddelik torba kanun teklifinin 10. maddesi olarak TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi. Teklif, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici madde eklenmesini öngörüyor. Metnin yasalaşması için Genel Kurul görüşmesi ve Resmî Gazete yayımı gerekiyor; o güne kadar borç hukuken varlığını korur.

Teklif Tam Olarak Neyi Kapsıyor?

Bu düzenlemeyi yıllardır defalarca gördüğümüz "yapılandırma/af" torbalarından ayıran şey, bir taksitlendirme değil, doğrudan tahsilden vazgeçme öngörmesidir. Yani borç yeniden yapılandırılmıyor, belirli bir dönem için tamamen siliniyor. Komisyonda kabul edilen metne göre:

  • Kapsanan dönem: 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş GSS primleri.
  • Silinen kalemler: Asıl prim borcu + bu borca bağlı gecikme cezası ve gecikme zamları.
  • Kapsanan kişi sayısı: Yaklaşık 2.199.869 kişi.
  • Toplam tutar: Yaklaşık 5 milyar 627 milyon TL'lik borç.

Burada vatandaşın en çok sorduğu kritik nokta şu: Daha önce ödediğim primler geri gelir mi? Hayır. Teklifte açıkça, kanunun yayımlandığı tarihe kadar söz konusu dönemlere ilişkin ödenmiş primlerin iade edilmeyeceği ve başka borçlara mahsup edilmeyeceği belirtiliyor. Yani borcunu kapatan kişi, silinme kapsamına girenlere göre dezavantajlı duruma düşse de ödediğini geri alamayacak. Bu, uygulamada her af düzenlemesinin kronik tartışma konusudur; "erken ödeyeni cezalandırma" eleştirisi her seferinde gündeme gelir.

GSS Prim Borcu Nereden Doğuyor?

Genel Sağlık Sigortası, herhangi bir sosyal güvencesi (4a/SGK'lı çalışan, 4b/Bağ-Kur, 4c/memur ya da bakmakla yükümlü olunan eş-çocuk statüsü) bulunmayan kişilerin zorunlu olarak dahil edildiği bir sistemdir. Çalışmayan, işsiz kalan ya da geliri belli eşiğin altında olup gelir testi yaptırmamış pek çok kişi, haberi bile olmadan GSS kapsamına alınır ve her ay prim tahakkuk eder. Pratikte en sık karşılaştığımız tablo şudur: kişi yıllarca prim biriktiğini fark etmez, bir gün sağlık hizmeti almak isteyince ya da e-Devlet'e girince karşısında binlerce liralık borç çıkar.

İşte bu teklif, tam da bu "farkında olmadan birikmiş" eski dönem borçlarını hedefliyor. Ancak dikkat: Düzenleme yalnızca 2017 öncesi borçları kapsıyor. 1 Ocak 2017 ve sonrasına ait GSS borçlarınız varsa bu teklif yasalaşsa bile o kısım silinmeyecek.

Ne Zaman Yürürlüğe Girer? Borçlar Otomatik mi Silinir?

Burada vatandaşın yapabileceği en büyük hata, haberi görür görmez "borcum silindi" diyerek ödemeyi kesmek veya icra takibini görmezden gelmektir. Hukuken durum nettir:

  1. Teklif şu an yalnızca komisyon aşamasını geçmiştir.
  2. TBMM Genel Kurulu'nda görüşülüp kabul edilmesi gerekir.
  3. Cumhurbaşkanınca onaylanıp Resmî Gazete'de yayımlanmadan hiçbir hüküm doğurmaz.
  4. Yürürlük tarihi, kanunun kendi yürürlük maddesinde belirtildiği şekilde işler.

Af/tahsilden vazgeçme düzenlemelerinde borç genellikle kanunun yürürlüğe girmesiyle kendiliğinden (resen) silinir; yani SGK sistem üzerinden kapsamdaki borçları terkin eder, çoğu zaman ayrı bir başvuru gerekmez. Ancak metnin son hali Genel Kurul'da değişebileceği için, başvuru şartı getirilip getirilmeyeceğini kesin konuşmak için yasalaşmayı beklemek gerekir. Yasalaşana kadar borç hukuken varlığını korur.

Teklif Yasalaşana Kadar Ne Yapmalısınız? (Strateji)

Avukat gözüyle somut tavsiyelerim:

  • Acele ödeme yapmayın ama takibi de yoksaymayın. Kapsama gireceğini düşündüğünüz (2017 öncesi) borcu, zorunlu olmadıkça yasalaşmayı beklemeden kapatmayın; çünkü ödenen prim iade edilmeyecek. Fakat hakkınızda başlamış bir icra takibi varsa, bunu görmezden gelmek ayrı bir risktir.
  • Borç dökümünüzü e-Devlet'ten alın. SGK üzerinden GSS tescil ve prim borcu sorgusu yaparak hangi dönemlere ait, ne kadar borcunuz olduğunu tarih tarih çıkarın. 2017 öncesi ve sonrası ayrımını net görmek kritik. e-Devlet üzerinden yürütülen resmî başvurular konusunda e-Devlet başvurularına ilişkin diğer rehberlerimiz de yol gösterebilir.
  • İcra/ödeme emrine muhatapsanız süreleri kaçırmayın. Prim borçları kamu alacağı olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre takip edilir. Ödeme emri tebliğ edildiyse genel kural olarak tebliğden itibaren 15 gün içinde yetkili vergi mahkemesinde dava açma süreniz işler. "Nasılsa silinecek" diyerek bu süreyi kaçırmak, teklif yasalaşmazsa aleyhinize sonuç doğurur. Borcun dayanağına göre süre ve mercii değişebileceği için somut ödeme emrini bir avukata/uzmana gösterin.
  • Gelir testi yaptırın. 2017 sonrası devam eden GSS borcunuz varsa ve geliriniz düşükse, aile içi gelir testi başvurusu yaparak primin devlet tarafından karşılanmasını (gelirin asgari ücretin üçte birinin altında çıkması halinde) sağlayabilirsiniz. Bu, teklif kapsamı dışındaki borcun büyümesini durdurur.

Sık Yapılan Hatalar

  • "Komisyondan geçti = yasalaştı" sanmak. En yaygın yanılgı. Komisyon aşaması, yasama sürecinin yalnızca bir ara durağıdır.
  • Tüm GSS borcunun sileneceğini düşünmek. Yalnızca 2017 öncesi kapsamda. Sonraki dönem borcu yerinde duruyor.
  • Erken ödeyip sonra iade beklemek. Ödenen prim iade/mahsup edilmiyor.
  • Ödeme emrine itiraz/dava süresini kaçırmak. Teklif yasalaşmazsa borç aynen devam eder.

Dayanak Mevzuat ve Yasal Çerçeve

Düzenlemenin dayanağı, yürürlükteki 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenmesi öngörülen geçici maddedir. GSS'nin genel çerçevesi bu kanunun 60 ve devamı maddelerinde, gelir testi esasları ise ilgili yönetmelikte düzenlenir. Prim borçlarının tahsili ise kamu alacağı olmaları nedeniyle 6183 sayılı Kanun hükümlerine tabidir.

Önemli bir hukuki ayrım: Kamuoyunda konu konuşulurken gündeme gelen Anayasa Mahkemesi iptal kararı, GSS prim affıyla ilgili değildir. AYM'nin 10 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararı, Doğal Gaz Piyasası Kanunu ile Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına ilişkin kanundaki bazı hükümleri, yürütmeye ve EPDK'ya ölçüsüz takdir yetkisi verildiği gerekçesiyle iptal etmiştir; yasal boşluk oluşmaması için iptalin yürürlüğü 10 Aralık 2026'ya ertelenmiştir. Bu iptalin GSS borçlarıyla doğrudan bağı yoktur; yalnızca aynı torba teklifin enerji başlıkları bu kararla ilişkilidir.

Daha Önce Benzer Bir Af Oldu mu?

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre GSS tarafında tahsilden vazgeçme düzenlemeleri daha önce de gündeme geldi; bir önceki düzenlemede eşiğin 1 Ocak 2016 öncesi borçlar olduğu belirtiliyor. Bu bilgi tek kaynakta yer aldığından resmî metinle teyit edilmesinde fayda var. Bu kez eşik 1 Ocak 2017'ye çekilerek kapsam genişletiliyor. Her af metninin kapsamı, istisnaları ve yürürlük koşulları farklı olduğundan, kendi durumunuzu önceki düzenlemeye göre değil, yasalaşacak nihai metne göre değerlendirmeniz gerekir.

Memur, Emekli ve Öğrenci Açısından Durum

Zaten 4c kapsamında çalışan memur, emekli ya da ailesi üzerinden sağlık güvencesi olan kişilerin kural olarak ayrıca GSS prim yükümlülüğü doğmaz. Sorun daha çok öğrenciliği biten, işten ayrılan ya da herhangi bir güvencesi olmayan kişilerde ortaya çıkar. Özellikle 25 yaşını doldurup aile üzerinden sağlık hakkı sona eren ve gelir testi yaptırmayan genç nüfusta 2017 öncesinden kalan borçlar bu teklifin tipik muhatabıdır. Sosyal güvenlik statünüzün tam olarak ne olduğunu belirlemek için konunun diğer boyutlarını incelemek isterseniz memur ve kamu personeli statüsüne ilişkin rehberlerimize de göz atabilirsiniz.

Özet Yol Haritası

  1. e-Devlet'ten güncel GSS borç dökümünüzü alın, 2017 öncesi/sonrası ayrımını çıkarın.
  2. Teklifin Genel Kurul'dan geçip Resmî Gazete'de yayımlanmasını takip edin.
  3. Yasalaşmadan borcu aceleyle kapatmayın; ödenen iade edilmiyor.
  4. Hakkınızda icra/ödeme emri varsa itiraz/dava sürelerini kaçırmayın.
  5. 2017 sonrası borcunuz için gelir testi yaptırarak prim yükünü düşürün.

Borç tutarınıza işleyen gecikme zammını ve güncel bakiyeyi görmek isterseniz ücretsiz hesaplama araçlarımızdan yararlanabilir, SGK'ya yapacağınız itiraz için dilekçe oluşturma sayfamızı kullanabilirsiniz.

Büro İletişim

Avukat Gökhan Yağmur · Küçükçekmece/İstanbul

Metropark Sefaköy Rezidans, Süvari Cad. No:4 A Blok Daire 22, Sefaköy, 34000 Küçükçekmece/İstanbul Haritada görüntüle

Sıkça Sorulan Sorular

GSS prim borçları şu an silindi mi?

Hayır. Düzenleme 18 Kasım 2026'da yalnızca TBMM komisyonunda kabul edildi; henüz yasalaşmadı. Genel Kurul'da kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanmadan borçlar silinmez.

Hangi dönem GSS borçları silinecek?

Teklife göre yalnızca 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş GSS primleri ile bunlara bağlı gecikme cezası ve zamları silinecek. 2017 ve sonrasına ait borçlar kapsam dışıdır.

Daha önce ödediğim GSS primlerini geri alabilir miyim?

Hayır. Teklifte, kanunun yayımlandığı tarihe kadar ödenmiş primlerin iade edilmeyeceği ve başka borçlara mahsup edilmeyeceği açıkça belirtiliyor.

Borcumun silinmesi için başvuru yapmam gerekir mi?

Af/tahsilden vazgeçme düzenlemelerinde borç genellikle kanun yürürlüğe girince SGK tarafından resen silinir. Ancak başvuru şartı getirilip getirilmeyeceği metnin nihai haline bağlıdır; kesin bilgi için yasalaşmayı beklemek gerekir.

Hakkımda icra takibi var, ne yapmalıyım?

Teklif henüz yasalaşmadığı için borç halen geçerlidir. Prim borcu kamu alacağı olduğundan 6183 sayılı Kanun'a göre takip edilir; ödeme emri tebliğ edildiyse süresinde (genel kural tebliğden itibaren 15 gün) yetkili vergi mahkemesinde dava açabilirsiniz. Süreyi kaçırmayın ve bir uzmana/avukata danışın.

AYM'nin iptal kararı GSS af düzenlemesini etkiliyor mu?

Hayır. AYM'nin 10 Mart 2026 tarihli iptal kararı GSS değil, enerji mevzuatıyla ilgilidir ve yürürlüğü 10 Aralık 2026'ya ertelenmiştir. GSS prim affıyla doğrudan bağı yoktur.

Bu konu sizi ilgilendiriyor mu?

Kendi durumunuzu yapay zeka asistanına anlatın, size özel yol haritası çıkarsın.

Asistana Sor

İlgili Makaleler