11. Yargı Paketi Af mı, İnfaz Düzenlemesi mi – 11. Yargı Paketi kamuoyunda tartışılmaya başlandığı ilk andan itibaren, en sık sorulan ve en fazla yanlış anlaşılan soru şudur: “Bu bir af mı?”. Özellikle Covid infaz düzenlemesi ve 27. madde ile getirilen infaz kolaylıkları, toplumda güçlü bir “af algısı” yaratmıştır. Ancak ceza hukuku açısından bu soruya verilecek cevap, politik değil, hukuki bir ayrım üzerinden yapılmalıdır.
Af ile infaz düzenlemesi arasındaki farkın doğru anlaşılmaması, hem hükümlüler hem de mağdurlar bakımından yanlış beklentilere yol açmakta; bu da ceza adalet sistemine duyulan güveni zedelemektedir. Bu nedenle 11. Yargı Paketi’nin niteliğini doğru adlandırmak, meselenin özünü kavramak açısından zorunludur.
11. Yargı Paketi’nin genel çerçevesi ve infaz sistemine etkileri, ana değerlendirme yazısında bütüncül biçimde ele alınmıştır. Bu yazıda ise, özellikle “af” kavramı ile 11. Yargı Paketi arasındaki fark, hukuki temelde açıklanacaktır. 👉 tıklayınız
Hukukta Af Nedir?
Ceza hukukunda af, suçun ve cezanın tamamen ya da kısmen ortadan kaldırılmasını ifade eden istisnai bir kurumdur. Af, iki temel şekilde karşımıza çıkar: genel af ve özel af. Genel af hâlinde, suç ve ceza tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkar; mahkûmiyet adli sicilden silinebilir ve ceza hukukuna ilişkin tüm sonuçlar sona erer. Özel af ise, suçun varlığını korumakla birlikte, cezanın infazını tamamen veya kısmen kaldırır ya da hafifletir.
Her iki durumda da af, yasama organının açık iradesiyle ve genellikle toplumsal barış gerekçesiyle getirilen olağanüstü bir düzenlemedir. Af düzenlemeleri, ceza hukukunun istisnası niteliğindedir ve dar yorumlanır.
İnfaz Düzenlemesi Ne Anlama Gelir?
İnfaz düzenlemesi ise, suç ve cezanın varlığını ortadan kaldırmaz. Mahkeme tarafından verilen mahkûmiyet hükmü aynen geçerliliğini korur; adli sicil kaydı silinmez ve cezanın hukuki sonuçları devam eder. Değişen tek unsur, cezanın nasıl ve ne kadar sürede infaz edileceğidir.
Denetimli serbestlik süresinin öne çekilmesi, açık cezaevine ayrılma koşullarının kolaylaştırılması veya cezaevinde geçirilen sürenin azaltılması, infaz düzenlemesinin tipik örnekleridir. Bu tür düzenlemeler, ceza hukukunun değil, infaz hukukunun alanına girer.
11. Yargı Paketi tam olarak bu noktada konumlanmaktadır.
11. Yargı Paketi Hukuken Af mı?
Bu sorunun cevabı, hukuki açıdan açık ve nettir: Hayır, 11. Yargı Paketi bir af değildir. Kanun metninde af iradesine işaret eden herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Aksine, mahkûmiyet hükümleri aynen korunmuş; yalnızca infaz rejimi bakımından değişiklikler yapılmıştır.
11. Yargı Paketi kapsamında;
- suç ve ceza ortadan kaldırılmamış,
- mahkûmiyet kararları geçerliliğini korumuş,
- adli sicil kayıtları silinmemiştir.
Bu yönüyle paket, teknik anlamda bir infaz düzenlemesi niteliğindedir.
Neden Af Gibi Algılanıyor?
11. Yargı Paketi’nin af gibi algılanmasının temel nedeni, düzenlemenin özgürlük üzerindeki etkisinin çok güçlü olmasıdır. Özellikle Covid infaz düzenlemesi ve 27. madde kapsamında, bazı hükümlülerin cezaevinde kalmaları gereken sürenin ciddi biçimde azalması, hatta fiilen tahliye edilmeleri, toplumda af algısını güçlendirmiştir.
Ancak cezaevinden erken çıkmak, hukuken her zaman af anlamına gelmez. Ceza varlığını sürdürdüğü sürece, yapılan düzenleme af değil, infaz rejimi değişikliği olarak değerlendirilir.
Af Olmamasının Hukuki Sonuçları
11. Yargı Paketi’nin af niteliği taşımaması, uygulamada önemli sonuçlar doğurmaktadır. Öncelikle, bu düzenlemeden yararlanan kişiler bakımından mahkûmiyetin tekerrüre esas alınması, adli sicil kayıtlarında görünmesi ve cezanın diğer hukuki sonuçlarının devam etmesi söz konusudur.
Ayrıca, af düzenlemelerinde sıkça tartışılan “eşitlik” ve “genellik” ilkeleri, infaz düzenlemelerinde aynı ağırlıkla uygulanmamaktadır. Bu da kanun koyucunun belirli suçları veya belirli tarihleri esas alarak dar bir kapsam belirlemesine imkân tanımaktadır.
Mağdur Açısından Af – İnfaz Ayrımı
Af ile infaz düzenlemesi arasındaki fark, mağdur açısından çoğu zaman teorik değil, son derece somut bir anlam taşır. Mağdur, verilen cezanın fiilen uygulanmasını beklerken, infaz aşamasında cezanın önemli ölçüde etkisiz hâle geldiğini gördüğünde, bu durumu çoğu zaman “af” olarak algılar.
Bu noktada hukuki nitelendirme ile toplumsal algı arasındaki fark açıkça ortaya çıkmaktadır. 11. Yargı Paketi af olmasa dahi, mağdur üzerinde af benzeri bir etki yaratabilmektedir. Bu durum, infaz düzenlemelerinde mağdurun konumunun yeterince gözetilip gözetilmediği tartışmasını güçlendirmektedir.
Sonuç: 11. Yargı Paketi Ne Değildir, Nedir?
11. Yargı Paketi hukuken bir af değildir. Ancak cezanın infazı bakımından getirdiği geniş kolaylıklar nedeniyle, fiili sonuçları itibarıyla af benzeri etkiler doğurmaktadır. Bu ikili yapı, hem kamuoyundaki kafa karışıklığını hem de ceza adalet sistemine yönelik eleştirileri artırmaktadır.
Bu nedenle 11. Yargı Paketi, “af” olarak değil; ceza infaz sisteminde geçici ve seçici bir rahatlama düzenlemesi olarak değerlendirilmelidir.
🔹 İlgili Yazılar
Bir Önceki Makale:
11. Yargı Paketi 27. Madde Nedir? İçeriği ve Hukuki Sonuçları
Bir Sonraki Makale:
11. Yargı Paketi İstinaf Mahkemelerinin Bozma Yetkisini Nasıl Değiştirdi?
Avukat Gökhan Yağmur Kimdir?
Av. Gökhan Yağmur, İstanbul merkezli olarak faaliyet gösteren, ceza hukuku, aile hukuku, ticaret hukuku ve fikri mülkiyet hukuku alanlarında uzmanlaşmış bir avukattır. Uzun yıllara dayanan mesleki deneyimiyle birlikte yalnızca dava ve uyuşmazlıkların çözümünde değil, aynı zamanda önleyici hukuk danışmanlığı, sözleşme yönetimi ve şirketlere stratejik hukuki destek sunmaktadır.
Ceza yargılamaları, boşanma ve velayet davaları, ticari uyuşmazlıklar ve marka–patent süreçlerinde müvekkillerine etkin savunma ve çözüm odaklı yaklaşımıyla hizmet vermektedir. Ayrıca TÜRKPATENT, USPTO ve EUIPO nezdinde marka tescili ve fikri mülkiyet koruması konularında hem yerli hem de yabancı müvekkillere danışmanlık sağlamaktadır. – Turkey Brand Law
Kurucusu olduğu Hukuk Plus, HukukBankasi.net ve diğer dijital projeleriyle hukuk öğrencileri, stajyer avukatlar ve meslektaşlara yönelik özgün bir ekosistem geliştirmiştir. Bu sayede hukuk bilgisinin paylaşımı, güncel içtihatların takibi ve mesleki dayanışmanın güçlenmesine katkı sunmaktadır.
Av. Gökhan Yağmur, girişimci vizyonu ile yalnızca klasik avukatlık hizmeti sunmakla kalmayıp; marka yönetimi, e-ticaret hukuku, uluslararası şirket danışmanlığı ve dijital hukuk çözümleri alanlarında da fark yaratan çalışmalara imza atmaktadır.
Daha fazla bilgi için:
📌 www.gokhanyagmur.com
📌 www.gokhanyagmur.com.tr
📞 0542 157 06 34
Yolculuk Süresini Hesaplayın
Yakındaki yerler için seyahat süresini ve yol tariflerini görün
