Kusur Belirlemesinin Maddi ve Manevi Tazminata Etkisi ve Ağır Kusur: 10. Hukuk Dairesi 2025/14949 K.

10. Hukuk Dairesi         2025/2334 E.  ,  2025/14949 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: … Bölge Adliye Mahkemesi

26. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/2318 E., 2023/687

K. İLK DERECE

MAHKEMESİ: …

6. İş Mahkemesi

SAYISI: 2013/572 E., 2017/419

K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalılar …, … Ticaret A.Ş., … ve Ticaret A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan …'ın 16.08.2013 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini belirterek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı … ve Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin …

Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını … numaralı poliçe ile bu tarz iş kazalarına vb. karşı sigortalandığını, bu sebeple söz konusu sigorta poliçesi sebebiyle iş kazaları sonucu doğabilecek taleplerin sigorta şirketinden karşılandığını, bu nedenle davanın …ye ihbar edilmesi gerektiğini, kazada müvekkile atfedilecek hiçbir kusur bulunmadığını, müvekkili şirketin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tüm tedbirleri almasına rağmen kazanın gerçekleştiğini, şantiyede işe başlayan tüm işçilere iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verildiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş bir rakam olduğunu beyanla maddi ve manevi tazminat davasının reddini savunmuştur.

2.Davalı … ve Tic.

Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin söz konusu olayın gerçekleştiği dönemde 8. katta rutin olarak faaliyette bulunduğunu, olay sonucu vefat eden işçinin bağlı olduğu …

Tic.

Ltd.

Şti. ise zemin katta temele ilişkin çalışma yaptığını, çalışmaya başlanmadan önce vefat eden işçinin bağlı olduğu şirket ve …

Projesine ilişkin adi ortaklık tarafından müvekkil şirketin zemin katta çalışma yapacağına ilişkin haberdar edilmesi gerektiğini, ancak bu konuda müvekkili şirkete bildirimde bunulması ve ondan sonra ilgili çalışmanın başlatılması gerektiğini, ancak böyle bir bildirim yapılmadığını ve elim kazanın meydana geldiğini, vefat eden işçinin müvekkili şirket ile arasında akdi bir ilişkisinin olmadığını, vefat eden işçinin … çalışanı ve asıl işvereni … adi ortaklığı olduğunu, kazanın oluşumunda müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu olmadığını beyanla maddi ve manevi tazminat davasının reddini savunmuştur.

3.Davalı …

Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle müvekkilinin ortağı olan adi ortaklığı sigortayan …

A.Ş'ye ihbarını talep ettiklerini, müvekkili şirketin ortağı olduğu …Adi Ortaklığının inşaatının gerçekleştirildiği …

Projesinin şantiyesinde alt işveren …

Tic.

A.Ş.'de sigortalı olarak çalışan … isimli işçi 16.08.2013 tarihinde çalışması sırasında üst katlarda çalışan ve projede kaba inşaat işini üstlenen alt işveren …. ve Tic.

Ltd.

Şti'nin çalışanları tarafından üzerine kalıp düşürülmesi sonucunda kaza geçirerek hayatını kaybettiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirketin herhangi bir kusurunun ihmalinin bulunmadığını, dava konusu iş kazasından doğan her türlü zarardan alt yüklenici şirketlerin sorumlu olduğunu beyanla maddi ve manevi tazminat davasının reddini savunmuştur.

4.Davalı …

Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şirketin bu şantiyede fore kazık üretim işini … adi ortaklığından alt işveren olarak almış ve bu şanitiyedeki çalışmalarını asıl işverenin talimatı, gözetimi ve denetimi altında yürüttüğünü, … işçi …'ın müvekkil şirkette 06.06.2013 tarihinde itibaren … projesinde aylık 1.050,00 TL ücretle çalışmaya başladığını, 16.08.2013 tarihinde müvekkili şirket işçilerinin binanın üst katlarında kalıp çalışmasını yapıldığından habersiz bir şekilde kırım işlerini yaparken binanın 8. katından kalıp çalışması yapan ve projede kaba inşaat işini üstlenen diğer davalı alt yüklenici …. ve Tic.

Ltd.

Şti.'nin çalışanları tarafından 400-500 kg ağırlığındaki kalıp müvekkil şirket işçilerinden …'ın üstüne düştüğünü ve işinin hayatını kaybettiğini, müvekkili şirketin iş güvenliği ile ilgili bütün tedbirleri aldığını, iş kazasının meydana gelmesinde hiçbir kusurununun bulunmadığını, müvekkili şirketin maddi ve manevi tazminattan sorumluluğunun olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

4.Davalı …Ticaret A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1-Davacı … adına açılan dava yönünden (Eş) a)Maddi tazminat davası; Davanın kabulü ile 171.971,07 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacı … … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 37.242,39 TL net maddi tazminatınkaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacı … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 25.358,22 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 27.826,27 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL net manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 19.972,54 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL net manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar …, …

Ticaret AŞ., … ve Ticaret A.Ş., …

Turizm San. ve Tic.

Ltd.

Şti. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında kusur raporları alındığı, davacılar murisi işçinin %20, davalıların ise %80 kusurlu olduğunun tespit edildiği, hesaplamaların bu kusur oranlarına göre yapıldığı, inşaatın yapımını davalılar …

Ticaret A.Ş., …

Ticaret A.Ş. ve …Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin oluşturduğu, …

Adi ortaklığının üstlendiği ve bu davalıların asıl işveren olduğu, davacıların murisinin sigortalı olduğu, davalı …

Ticaret A.Ş.'nin ise alt işveren olduğu ve bu şirket tarafından inşaatın fore kazık işlerinin yapıldığı, bu nedenle adi ortaklık üyesi şirketlerin asıl işveren olarak davalı …

Ticaret A.Ş.'nin ise alt işveren olarak kazanın oluşumunda kusurlu oldukları, davalı …

Turizm San. ve Tic.

Ltd.

Şti.'nin ise inşaatın kaba işlerini yapan şirket olduğu ve yine adi ortaklığın taşeronu olduğu, murisin ölümüne sebep olan düşen masa kalıbının yerleştirilmesinden davalı …

Turizm San. ve Tic.

Ltd.

Şti.'nin sorumlu olduğu, gerekli tedbirleri almayarak kazaya neden olduğundan kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Mahkemenin davacıların taleplerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline yönelik tespitin doğru olduğu, dosyada hükme esas bilirkişi raporunda maddi tazminat hesabında PMF- 1931 işaretli yaşam tablosuna göre hesaplama yapıldığının görüldüğü, İlk Derece Mahkemesince bakiye ömrün tespitinde “TRH 2010” tablosu yerine, “PMF 1931” tablosu uygulanmasının hatalı olduğu, Dairece bilirkişiden ek rapor aldırılarak davacı … işçinin maddi tazminat alacaklarının hesaplanıp tespit edildiği, 04.10.2016 tarihli ıslah dilekçesi de nazara alınarak hüküm altına alındığı, davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görüldüğü, Mahkemece verilen manevi tazminat az bulunarak Dairece; davalı yanı ekonomik bir yıkıma sürüklemeksizin, dikkat ve özen göstermek konusunda daha dikkatli olmaya sevk etmek hedeflenerek davacı eş ve çocuklarının kazazedenin yokluğundan duyacağı manevi yoksunluk gözetilerek günün ekonomik koşulları itibariyle eş için 120.000,00 TL ve her çocuk için 30.000,00’er TL manevi tazminat miktarı belirlenerek hüküm altına alındığı, davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf sebeplerinin de yerinde görüldüğü gerekçesiyle;

1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, 2-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen yerinde olduğu, buna göre İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kısmen usul ve yasaya aykırı olduğu, ancak dosyada delillerin toplanmış olmasına göre karardaki hata ve eksikliklerin yerel mahkemesine gönderilmeksizin dosya üzerinden Dairemizce değerlendirilip yeniden hüküm kurulabileceği anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, 3-Davanın Kısmen kabul kısmen reddi ile -Davacı … adına açılan dava yönünden (Eş) a)Maddi tazminat davası Davanın kabulü ile 232.081,64 TL maddi tazminatın taleple bağlı kalınarak 171.971,07 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 120.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Davacı … … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 40.978,00 TL maddi tazminatın taleple bağlı kalınarak 37.242,39 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Davacı … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 28.064,14 TL maddi tazminatın taleple bağlı kalınarak 25.358,22 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Davacı … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 30.835,05 TL maddi tazminatın taleple bağlı kalınarak 27.826,27 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL net manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Davacı … adına açılan dava yönünden (çocuk) a)Maddi Tazminat davası; Davanın kabulü ile 22.159,29 TL maddi tazminatın taleple bağlı kalınarak 19.972,54 TL net maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat davası; Davanın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL net manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Maddi tazminatın karar tarihine yakın verilerle hesaplanması gerektiğini ve bu durum kamu düzenine ilişkin olduğundan maddi tazminat hesabı yapılırken, en son bilinen asgari ücret unsurlarının hesaplamada gözetilmesi gerektiğinİ, hüküm gününe en yakın güne kadar yürürlüğe giren tüm asgari ücretlerin uygulanması gerektiğini, daha önce bir veya birkaç hesap raporu verilmiş olsa bile dava bitinceye kadar yürürlüğe giren asgari ücretlerden dolayı yeniden değişen değerler nedeni ile ek rapor alınmasının zorunlu olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı …

Ticaret A.Ş. ve …

Ticaret A.Ş. vekili temyiz ve temyize cevap dilekçesinde özetle;

a.Alacak kalemlerinin bir kısmının zamanaşımına uğradığını, b. Mütevefffanın müvekkil şirketlerin ve/veya ortağı oldukları adi ortaklığın çalışanı olmadığını, c.Müvekkili şirketlerin ortağı olduğu adi ortaklık tarafından fore kazık işinin … Tic. A.Ş.'ye, kaba inşaat işini de diğer davalı …. Ltd. Şti.'ye anahtar teslim olarak verildiğini, d.Kaza öncesinde ve kaza sırasında müvekkil şirketlerin ortağı olduğu adi ortaklık tarafından gerekli tüm önlemlerin alındığı, belirlenen kusur oranlarını kabul etmediklerini, müvekkili şirketlerin, tüm önlemleri aldığını, kazanın … işçinin ağır kusuru neticesinde meydana geldiğinden illiyet bağının kesildiğini, e.Ücretin hatalı belirlendiğini, f.Kusur ve sorumluluk bakımından müvekkili şirketlere atfedilen oran ve hesaplamaların da neticede kabulünün mümkün dolmadığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı …

Ticaret A.Ş. vekili temyiz ve temyize cevap dilekçesinde özetle;

a.Davacının kusur tespiti hakkındaki itirazlarının yerinde olmadığını, b.Davacının bakiye ömür hesaplamasına ilişkin itirazlarının yerinde olmadığını, c.Davacının her ne kadar istinaf itirazları arasında; hükme esas alınan bakiye ömür hesabına ilişkin bilirkişi raporunda PMF 1931 yaşam tablosunun dikkate alınarak hesaplama yapıldığını ve bu hesaplamanın hatalı olduğunu belirtmiş ise de Yargıtayca kabul edilen hesaplamanın, PMF 1931 yaşam tablosu dikkate alınarak yapılan hesaplama olduğunu, d.Davacının manevi tazminat yönünden yapmış olduğu itirazların yerinde olmadığını, e. Her ne kadar maddi tazminat yönünden Bölge Adliye Mahkemesi yüksek miktarda bir karar vermiş ise de taleple bağlı kalarak karar verilmesi gerektiğini, yeni bir ıslah kullanılmasına muvafakatlerinin olmadığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

3. Değerlendirme

1.Davalılar …, …

Ticaret A.Ş., … ve Ticaret A.Ş. vekillerinin davacı çocuklar için hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. b.6100 sayılı HMK'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır. c.Dosya içeriğine göre, temyize getirilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının ve davalılar …, …

Ticaret A.Ş., … ve Ticaret A.Ş. vekillerinin davacı eş için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalılar …, …

Ticaret A.Ş., … ve Ticaret A.Ş. vekillerinin davacı çocuklar için hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz istemlerinin miktardan REDDİNE,

2.Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

3.Davalılar …, Sanayi ve Ticaret A.Ş., … ve Ticaret A.Ş. vekillerinin davacı eş için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgili davacılara yükletilmesine, Fazla alınan temyiz harcının istek halinde ilgili davalılara iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.