11. Yargı Paketi kapsamında en yoğun tartışma yaratan başlıklardan biri, dolandırıcılık suçlarının infaz düzenlemeleri karşısındaki durumudur. Özellikle banka hesapları, IBAN numaraları ve dijital ödeme sistemleri üzerinden işlenen dolandırıcılık fiillerinin son yıllarda büyük artış göstermesi, bu suçların hem mağdur sayısı hem de toplumsal etkisi bakımından ayrı bir yerde değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle “11. Yargı Paketi dolandırıcılık suçlarını kapsıyor mu?” sorusu, uygulamada en sık yöneltilen sorulardan biridir.
Bu soruya verilecek cevap tek kelimelik değildir. Zira 11. Yargı Paketi, dolandırıcılık suçlarını toptan kapsayan ya da toptan dışlayan bir düzenleme getirmemiş; suçun niteliğine, işleniş biçimine ve infaz aşamasındaki koşullara göre farklı sonuçlar doğuracak bir yapı kurmuştur.
11. Yargı Paketi’nin genel çerçevesi ve infaz sistemine etkileri, ana değerlendirme yazısında ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bu yazıda ise dolandırıcılık suçları özelinde, uygulamaya yön veren esaslar açıklanacaktır. 👉 tıklayınız
Dolandırıcılık Suçu Nedir, Neden Ayrı Değerlendirilir?
Dolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu’nda hileli davranışlarla bir kimsenin aldatılması ve bu suretle failin kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlaması olarak tanımlanmıştır. Bu suçun en ayırt edici özelliği, doğrudan mağdurun ekonomik varlığını hedef almasıdır.
Özellikle nitelikli dolandırıcılık suçları, banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, bilişim sistemleri üzerinden işlenmesi veya çok sayıda mağdurun zarar görmesi gibi hâllerde daha ağır cezalarla yaptırıma bağlanmıştır. İşte bu ağırlaştırılmış yapı, dolandırıcılık suçlarının infaz düzenlemeleri bakımından ayrı bir incelemeyi zorunlu kılmaktadır.
11. Yargı Paketi Dolandırıcılık Suçlarını Kapsam Dışında mı Bıraktı?
11. Yargı Paketi, dolandırıcılık suçlarını mutlak biçimde kapsam dışı bırakmamıştır. Ancak bu suçlar bakımından getirilen infaz kolaylıkları, diğer bazı adli suçlara kıyasla daha sınırlı tutulmuştur. Bu tercih, kanun koyucunun dolandırıcılık suçlarına karşı toplumsal hassasiyeti dikkate aldığını göstermektedir.
Basit dolandırıcılık suçları bakımından, suç tarihi 31.07.2023’ten önce olmak kaydıyla, infaz rejimi kapsamında bazı esneklikler gündeme gelebilmektedir. Buna karşılık, nitelikli dolandırıcılık suçlarında infaz indirimi veya denetimli serbestlikten yararlanma imkânı, çok daha sıkı koşullara bağlanmıştır.
IBAN ve Banka Üzerinden Yapılan Dolandırıcılıklar Ne Olacak?
Uygulamada en çok karşılaşılan dolandırıcılık türü, banka hesapları ve IBAN numaraları üzerinden işlenen dolandırıcılıklardır. Bu tür suçlarda mağdur sayısı çoğu zaman çok fazladır ve zararın telafisi oldukça güçtür.
11. Yargı Paketi ile birlikte, bu tür dolandırıcılık suçlarının yargılamasında görevli mahkeme değişmiş; birçok nitelikli dolandırıcılık dosyası ağır ceza mahkemelerinin görev alanından çıkarılarak asliye ceza mahkemelerine bırakılmıştır. Bu değişiklik, infaz rejiminden ziyade yargılama pratiğini etkilemektedir.
İnfaz açısından ise, banka ve IBAN dolandırıcılıklarında failin cezası, suçun niteliği nedeniyle çoğu zaman kapsam dışı veya sınırlı kapsam içinde kalmaktadır. Bu durum, mağdurlar açısından ciddi bir adaletsizlik algısı yaratmaktadır.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçları İnfaz Düzenlemesinden Yararlanabilir mi?
Nitelikli dolandırıcılık suçları bakımından 11. Yargı Paketi, açık bir “yararlanamaz” hükmü getirmemiştir. Ancak bu suçların çoğu, ya kapsam dışı suçlar arasında sayılan niteliklere sahiptir ya da infaz rejimi bakımından fiilen bir yararlanma imkânı doğurmamaktadır.
Örneğin çok sayıda mağdurun bulunduğu, örgütlü şekilde işlenen veya bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilen dolandırıcılık fiilleri, infaz kolaylıklarından yararlanma ihtimali en düşük suç tipleri arasında yer almaktadır. Bu durum, uygulamada “kapsamda ama fiilen kapsam dışı” şeklinde özetlenebilecek bir tablo ortaya çıkarmaktadır.
Mağdur Sayısı ve Zararın Büyüklüğü Etkili mi?
Dolandırıcılık suçlarında infaz değerlendirmesi yapılırken, mağdur sayısı ve zararın büyüklüğü doğrudan belirleyici olmaktadır. Aynı suç tipine ilişkin mahkûmiyetlerde dahi, mağdur sayısının fazla olması veya zararın yüksekliği, infaz rejimi bakımından ciddi farklar doğurabilmektedir.
Bu durum, 11. Yargı Paketi’nin dolandırıcılık suçlarına yaklaşımında mağdur merkezli bir hassasiyet bulunduğunu göstermektedir. Ancak bu hassasiyet, tüm dolandırıcılık mağdurları açısından tatmin edici sonuçlar doğurmamaktadır.
Dolandırıcılık Suçları Bakımından Otomatik Tahliye Var mı?
Bu soru bakımından cevap nettir: Hayır.
11. Yargı Paketi kapsamında dolandırıcılık suçları için otomatik bir tahliye mekanizması öngörülmemiştir. Suçun basit veya nitelikli olması, cezanın süresi, infaz aşamasındaki davranışlar ve disiplin durumu birlikte değerlendirilerek somut dosya bazında karar verilmektedir.
Sonuç: Dolandırıcılık Suçları 11. Yargı Paketi’nde Nerede Duruyor?
11. Yargı Paketi, dolandırıcılık suçlarını tamamen kapsam dışı bırakmamış; ancak bu suçlar bakımından sınırlı ve seçici bir infaz yaklaşımı benimsemiştir. Özellikle nitelikli dolandırıcılık fiilleri, mağdur sayısı ve toplumsal etkisi nedeniyle infaz kolaylıklarından en az yararlanan suç tipleri arasında yer almaktadır.
Bu tercih, suçla mücadele bakımından anlaşılabilir olmakla birlikte, mağdur–fail–adalet dengesi açısından yeni tartışmaları da beraberinde getirmektedir.
🔹 İlgili Yazılar
Bir Önceki Makale:
11. Yargı Paketi Hakaret Suçları ve Ön Ödeme Düzenlemesi
Bir Sonraki Makale:
11. Yargı Paketi Hırsızlık Suçunu Kapsıyor mu?
Avukat Gökhan Yağmur Kimdir?
Av. Gökhan Yağmur, İstanbul merkezli olarak faaliyet gösteren, ceza hukuku, aile hukuku, ticaret hukuku ve fikri mülkiyet hukuku alanlarında uzmanlaşmış bir avukattır. Uzun yıllara dayanan mesleki deneyimiyle birlikte yalnızca dava ve uyuşmazlıkların çözümünde değil, aynı zamanda önleyici hukuk danışmanlığı, sözleşme yönetimi ve şirketlere stratejik hukuki destek sunmaktadır.
Ceza yargılamaları, boşanma ve velayet davaları, ticari uyuşmazlıklar ve marka–patent süreçlerinde müvekkillerine etkin savunma ve çözüm odaklı yaklaşımıyla hizmet vermektedir. Ayrıca TÜRKPATENT, USPTO ve EUIPO nezdinde marka tescili ve fikri mülkiyet koruması konularında hem yerli hem de yabancı müvekkillere danışmanlık sağlamaktadır. – Turkey Brand Law
Kurucusu olduğu Hukuk Plus, HukukBankasi.net ve diğer dijital projeleriyle hukuk öğrencileri, stajyer avukatlar ve meslektaşlara yönelik özgün bir ekosistem geliştirmiştir. Bu sayede hukuk bilgisinin paylaşımı, güncel içtihatların takibi ve mesleki dayanışmanın güçlenmesine katkı sunmaktadır.
Av. Gökhan Yağmur, girişimci vizyonu ile yalnızca klasik avukatlık hizmeti sunmakla kalmayıp; marka yönetimi, e-ticaret hukuku, uluslararası şirket danışmanlığı ve dijital hukuk çözümleri alanlarında da fark yaratan çalışmalara imza atmaktadır.
Daha fazla bilgi için:
📌 www.gokhanyagmur.com
📌 www.gokhanyagmur.com.tr
📞 0542 157 06 34
Yolculuk Süresini Hesaplayın
Yakındaki yerler için seyahat süresini ve yol tariflerini görün
