Vasi Nasıl Atanır? Vasi Atama Şartları ve Yetkileri
Vasi nasıl atanır, vasi atama süreci nasıl işler, vasinin yetkileri ve sınırları nelerdir? Vesayet hukukunda vasilik kurumu ayrıntılı anlatım.
Vasi Nasıl Atanır, Yetkileri Nelerdir?
Vesayet hukukunun merkezinde yer alan vasilik kurumu, kısıtlanan kişinin kişisel ve malvarlığına ilişkin menfaatlerinin korunmasını amaçlayan bir temsil mekanizmasıdır. Vasi nasıl atanır sorusu, yalnızca kimin vasi olacağına değil; bu atamanın hangi usulle, hangi şartlarda ve hangi sınırlar içinde yapılacağına ilişkin hukuki bir süreci ifade eder.
Vasi, kısıtlanan kişinin yerine geçen bir kişi değildir; onun adına ve onun yararına hareket etmekle yükümlü olan, mahkeme gözetimi altında görev yapan bir temsilcidir. Bu yönüyle vasilik, sıradan bir vekâlet ilişkisi değildir.
Vasi Atanmasının Hukuki Dayanağı
Vasi atanması, Türk Medeni Kanunu’nda vesayet hükümleri kapsamında düzenlenmiştir. Bir kişi hakkında kısıtlama kararı verilmesiyle birlikte, vesayet makamı tarafından resen veya talep üzerine vasi atanır. Vasi nasıl atanır sorusunun ilk cevabı burada ortaya çıkar: vasilik, mutlaka mahkeme kararıyla kurulur.
Vasi atanmadıkça kısıtlanan kişinin hukuki temsilinin tamamlandığı söylenemez. Bu nedenle kısıtlama ve vasi atama kararları uygulamada çoğu zaman birlikte verilir.
Vasi Atanmasını Gerektiren Hâller
Vasi atanması, kural olarak kısıtlanan kişiler için söz konusudur. Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, savurganlık, bağımlılık veya benzeri sebeplerle fiil ehliyeti sınırlandırılan kişiler için vasi atanması zorunludur.
Ancak her kısıtlanan kişi için aynı yetkilere sahip bir vasi atanmaz. Vasi nasıl atanır sorusu kadar, “hangi kapsamda atanır” sorusu da önemlidir. Mahkeme, kişinin durumuna göre vasilik yetkilerini daraltabilir veya genişletebilir.
Vasi Atama Süreci Nasıl İşler?
Vasi atama süreci, vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi tarafından yürütülür. Mahkeme, kısıtlanan kişinin yakın çevresini, aile bağlarını ve kişisel durumunu dikkate alarak en uygun kişiyi vasi olarak belirler.
Vasi adayının:
- reşit olması,
- kısıtlı olmaması,
- kısıtlanan kişiyle çıkar çatışması içinde bulunmaması gereklidir.
Mahkeme, gerekli görürse vasi adayını dinleyebilir ve kısıtlanan kişinin görüşünü de alabilir. Vasi nasıl atanır sorusunun cevabı, bu yönüyle yalnızca hukuki değil, aynı zamanda sosyal bir değerlendirme sürecini de içerir.
Kimler Vasi Olamaz?
Her kişi vasi olarak atanamaz. Kısıtlılar, kamu hizmetinden yasaklılar, yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olanlar veya kısıtlanan kişiyle ciddi çıkar çatışması bulunanlar vasi olarak atanamaz.
Ayrıca vasilik görevini yerine getiremeyecek durumda olan kişilerin atanması da hukuka aykırı kabul edilir. Vasilik, yalnızca bir unvan değil; aktif bir sorumluluktur.
Vasinin Yetkileri Nelerdir?
Vasinin yetkileri, kural olarak kısıtlanan kişinin kişisel ve malvarlığına ilişkin işlerini yürütmeyi kapsar. Ancak bu yetkiler sınırsız değildir. Vasi nasıl atanır sorusunun doğal devamı, vasinin hangi işlemleri tek başına yapabileceği, hangileri için mahkeme izni alması gerektiğidir.
Vasi:
- kısıtlanan kişinin günlük işlerini yürütebilir,
- gerekli idari işlemleri yapabilir,
- rutin harcamaları karşılayabilir.
Buna karşılık taşınmaz satışı, bağışlama, borç altına girme gibi işlemler için mutlaka vesayet makamının izni gerekir.
Vasinin Yetkilerinin Sınırları
Vasi, kısıtlanan kişinin yerine geçerek keyfî tasarruflarda bulunamaz. Vasinin her işlemi, kısıtlanan kişinin yararına olmalıdır. Bu ilke, vesayet hukukunun temelini oluşturur.
Mahkeme, vasinin yetkilerini sınırlandırabilir veya belirli işlemler için önceden izin şartı getirebilir. Bu yönüyle vasilik, sürekli mahkeme gözetimi altında yürütülen bir görevdir.
Vasinin Sorumlulukları
Vasi, yalnızca yetkili değil; aynı zamanda sorumludur. Vasinin yaptığı işlemler, daha sonra mahkeme tarafından denetlenebilir. Kötüye kullanım hâlinde vasinin görevden alınması ve sorumluluğuna gidilmesi mümkündür.
Vasi, kısıtlanan kişinin malvarlığını kendi malvarlığından ayrı tutmak zorundadır. Aksi hâlde hem hukuki hem de cezai sorumluluk doğabilir.
Vasilik Görevinin Sona Ermesi
Vasilik görevi, kısıtlamanın kaldırılması, vasinin görevden alınması veya vasinin ölümü gibi hâllerle sona erer. Vasi nasıl atanır sorusu kadar, vasilik görevinin nasıl sona ereceği de vesayet hukukunun önemli başlıklarındandır.
Sonuç
Vasilik, kısıtlanan kişinin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan ciddi bir temsil kurumudur. Vasi nasıl atanır sorusuna verilecek cevap, yalnızca usulü değil; vasilik kurumunun koruyucu niteliğini de ortaya koyar. Vasinin yetkileri geniş gibi görünse de, bu yetkiler her zaman mahkeme denetimi altındadır.
📌 Makale İçi Yönlendirme
Bu yazıda vasi atanmasının temel çerçevesi ele alınmıştır. Vesayet uygulamasında sıkça karşılaşılan bir diğer temsil türü olan kayyımlık ise bir sonraki makalemizin konusudur.
Bir sonraki makalemizde:
“Kayyım Nedir? Hangi Durumlarda Kayyım Atanır?”
Avukat Gökhan Yağmur Kimdir?
Av. Gökhan Yağmur, İstanbul merkezli olarak faaliyet gösteren, ceza hukuku, aile hukuku, ticaret hukuku ve fikri mülkiyet hukuku alanlarında uzmanlaşmış bir avukattır. Uzun yıllara dayanan mesleki deneyimiyle birlikte yalnızca dava ve uyuşmazlıkların çözümünde değil, aynı zamanda önleyici hukuk danışmanlığı, sözleşme yönetimi ve şirketlere stratejik hukuki destek sunmaktadır.
Ceza yargılamaları, boşanma ve velayet davaları, ticari uyuşmazlıklar ve marka–patent süreçlerinde müvekkillerine etkin savunma ve çözüm odaklı yaklaşımıyla hizmet vermektedir. Ayrıca TÜRKPATENT, USPTO ve EUIPO nezdinde marka tescili ve fikri mülkiyet koruması konularında hem yerli hem de yabancı müvekkillere danışmanlık sağlamaktadır. – Turkey Brand Law
Kurucusu olduğu Hukuk Plus, HukukBankasi.net ve diğer dijital projeleriyle hukuk öğrencileri, stajyer avukatlar ve meslektaşlara yönelik özgün bir ekosistem geliştirmiştir. Bu sayede hukuk bilgisinin paylaşımı, güncel içtihatların takibi ve mesleki dayanışmanın güçlenmesine katkı sunmaktadır.
Av. Gökhan Yağmur, girişimci vizyonu ile yalnızca klasik avukatlık hizmeti sunmakla kalmayıp; marka yönetimi, e-ticaret hukuku, uluslararası şirket danışmanlığı ve dijital hukuk çözümleri alanlarında da fark yaratan çalışmalara imza atmaktadır.
Daha fazla bilgi için:
📌 www.gokhanyagmur.com
📌 www.gokhanyagmur.com.tr
📞 0542 157 06 34
Yolculuk Süresini Hesaplayın
Yakındaki yerler için seyahat süresini ve yol tariflerini görün
