SSS • 11 yargı • İnfaz Düzenlemesi • Covid Düzenlemesi
11 yargı Paketi: Sık Sorulan Sorular (SSS)
11 yargı paketi denildiğinde sahada en çok iki şey soruluyor: “Kim yararlanacak?” ve “Ne kadar erken çıkacağım?”. Bu sayfada; suç tarihi, infaz hesabı, başvuru yolu, istisna suçlar, dosya kesinleşmesi ve uygulama pratiğine ilişkin en kapsamlı soru–cevap setini kategori bazlı olarak bulacaksınız. Ana değerlendirme yazısı:
Genel / Temel Sorular
En çok aranan giriş soruları11 yargı paketi nedir? +
11 yargı paketi; ceza ve infaz hukukunda farklı başlıklarda değişiklikler yapan, uygulamayı doğrudan etkileyen bir kanun paketidir.
Pratikte en çok tartışılan kısım infaz rejimine ilişkin düzenleme ve 31.07.2023 tarihine bağlanan eşik olmuştur.
11 yargı paketi af mı? +
Hayır. 11 yargı paketi “af” değildir. Mahkûmiyetin hukuki varlığı ortadan kalkmaz.
Ancak infaz hesabı bakımından bazı hükümlüler için daha erken açık cezaevine ayrılma ve/veya daha erken denetimli serbestlik tartışması doğurur.
11 yargı paketi kimleri kapsıyor? +
“Kapsam” iki aşamalıdır: (i) suç tarihi eşiği, (ii) istisna suçlar ve koşullar.
Bu nedenle “herkese otomatik” bir uygulama yoktur; dosya bazında değerlendirme gerekir.
11 yargı paketi ne zaman yürürlüğe girdi? +
Kanun, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe giren hükümler içerir.
Uygulamada önemli olan: infaz bakımından etkisinin infaz savcılıklarının hesaplamayı başlatmasıyla görünür hâle gelmesidir.
11 yargı paketi otomatik tahliye getirir mi? +
“Otomatik tahliye” şeklinde tek adımlı bir mekanizma beklemek doğru değildir.
İnfaz savcılığı dosyada yeniden hesaplama yapar; şartlar varsa açık cezaevi/denetimli serbestlik işlemleri yürür.
Suç Tarihi (31.07.2023) Soruları
En kritik eşik31.07.2023 tarihi neden bu kadar önemli? +
Düzenleme, uygulamada “milat” olarak 31.07.2023 tarihini esas alır.
Bu tarihten önce işlenen fiiller bakımından infaz hesabında lehe sonuç doğma ihtimali vardır; sonrası için ise çoğu dosyada lehe rejim uygulanmaz.
Suç tarihi mi, hüküm tarihi mi esas alınır? +
İnfaz bakımından belirleyici olan esasen fiilin işlendiği tarihtir.
Hükmün verilme veya kesinleşme tarihi tek başına “kapsama girme” kriteri değildir; ancak infaz işlemleri için kesinleşme gerekir.
Dosya eski ama hüküm yeni ise 11 yargı uygulanır mı? +
Fiil tarihi eşik öncesindeyse teorik olarak lehe düzenleme tartışılabilir.
Ancak uygulanıp uygulanmayacağı; suç tipi, istisnalar, infaz koşulları ve hükmün kesinleşmesi gibi unsurlarla birlikte değerlendirilir.
“Bir gün fark” neden bu kadar sonuç doğuruyor? +
Kanun koyucu belirli bir tarihi eşik kabul ettiğinde, pratikte bir günlük fark bile kapsamı değiştirir.
Bu durum hukuk tekniğinde “kuralın keskinliği” nedeniyle tartışma yaratır; ancak uygulama bu eşik üzerinden yürür.
Dosya Durumu (Tutuklu / İstinaf / Kesinleşme)
“Benim dosya yararlanır mı?”Tutuklular 11 yargıdan yararlanabilir mi? +
11 yargı paketinin “infaz” yönü esasen hükümlüler bakımından anlamlıdır.
Tutuklulukta infaz hesabı değil, koruma tedbiri tartışılır; bu nedenle “infaz indirimiyle tahliye” mantığı tutuklu dosyaya doğrudan uygulanmaz.
İstinafta olan dosya 11 yargıdan yararlanır mı? +
Dosya kesinleşmeden infaz rejimi tam anlamıyla işletilemez.
İstinaf/temyiz sürecinde lehe yasa tartışmaları ayrıca yapılabilir; ancak infaz savcılığının “son hesap” yapması için hükmün kesinleşmesi gerekir.
Kesinleşmemiş dosyada “hesaplama” yapılır mı? +
Uygulamada infaz işlemleri için kesinleşme aranır.
Bu nedenle kesinleşme yoksa, infaz savcılığının denetimli serbestlik/açık cezaevi işlemlerini yürütmesi çoğu durumda mümkün olmaz.
Birden fazla dosyası olanlarda durum nasıl değerlendirilir? +
Birden fazla dosyada toplam infaz hesabı, içtima ve tekerrür ihtimali değerlendirilir.
Bu nedenle tek bir dosyadan “yararlanır/yararlanmaz” demek yerine tüm kesinleşmiş ilamlar birlikte ele alınmalıdır.
İnfaz / Covid Düzenlemesi (Uygulama Soruları)
Açık cezaevi • Denetimli serbestlik“Covid infaz düzenlemesi” 11 yargı içinde mi? +
Kamuoyunda “Covid düzenlemesi” olarak bilinen başlık, infaz rejimi içinde açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlik bakımından etkiler doğurabilen bir düzenleme alanıdır.
Uygulama, suç tarihi ve istisna suçlar bakımından dosya bazlı değerlendirilir.
Denetimli serbestlik otomatik mi uygulanır? +
Hayır. Denetimli serbestlik için infaz hesabının yeniden yapılması ve şartların oluşması gerekir.
Uygulamada işlemler infaz savcılığı ve cezaevi idaresinin yazışmalarıyla yürür.
Açık cezaevine geçiş daha erken olabilir mi? +
Şartlar oluşmuşsa, bazı dosyalarda açık cezaevine ayrılma zamanı etkilenebilir.
Ancak bu; suç tipi, disiplin durumu, kaçma/ihlal kayıtları ve istisna hükümler gibi faktörlerle birlikte değerlendirilir.
İnfaz hesabı neye göre değişir? +
İnfaz hesabı; cezanın türü/süresi, koşullu salıverme oranı, denetimli serbestlik süresi, tekerrür ve içtima gibi parametrelerle belirlenir.
Bu nedenle aynı “ceza yılı” her dosyada aynı sonuca yol açmaz.
İşlemler başlamazsa ne yapılır? +
Uygulamada ilk adım çoğu zaman infaz savcılığına dilekçe ile dosyanın yeniden değerlendirilmesini istemektir.
Sonuç alınamazsa infaz hâkimliği şikâyeti ve/veya itiraz yolları gündeme gelebilir.
Başvuru / İtiraz Yolu
Dilekçe • Süre • Merci11 yargı için nereye başvurulur? +
İnfaz yönünden değerlendirme için esas merci uygulamada infaz savcılığıdır.
Dosyanın bulunduğu yer ve infazın yürütüldüğü birim esas alınarak dilekçe verilir.
Başvuru şart mı, yoksa kendiliğinden uygulanır mı? +
Teoride bazı işlemler resen yürüyebilir; pratikte ise çoğu dosyada “işlerin hızlanması ve hatanın önlenmesi” için dilekçe verilmesi gerekir.
Özellikle çok dosyalı ve tekerrürlü dosyalarda bu daha kritiktir.
Ret olursa hangi yola gidilir? +
Ret gerekçesine göre infaz hâkimliğine şikâyet ve itiraz mekanizmaları gündeme gelir.
“Genel ret” yerine somut gerekçeyi görmek ve ona göre strateji kurmak gerekir.
Avukatla başvuru zorunlu mu? +
Zorunlu değildir; ancak infaz hesabı, istisna suçlar ve tekerrür gibi teknik başlıklarda bir “hesap hatası” ciddi hak kaybı doğurabileceği için,
profesyonel takip çoğu dosyada süreci hızlandırır ve hatayı azaltır.
Tekerrür / Sabıka / Çok Dosya
İçtima • Disiplin • SicilTekerrür varsa 11 yargıdan yararlanılır mı? +
Tekerrür, infaz rejimini doğrudan etkileyen bir faktördür.
Bu nedenle “yararlanır” demek için dosyanın tüm parametrelerini görmek gerekir; bazı dosyalarda lehe sonuç azalabilir veya ortadan kalkabilir.
İçtima varsa (toplama) hesap nasıl yapılır? +
İçtima (cezaların toplanması) durumunda infaz hesabı toplam ceza üzerinden yapılır; ancak her dosyanın suç tarihi ve istisna durumu ayrı ayrı etkili olabilir.
Bu nedenle “tek dosya mantığıyla” sonuç üretmek sağlıklı değildir.
Disiplin cezası / iyi hâl durumu etkiler mi? +
Açık cezaevi ve denetimli serbestlik değerlendirmesinde disiplin durumu ve iyi hâl fiilen önemlidir.
Bu nedenle yalnızca kanun metni değil, kurum uygulaması ve kayıtlar da dikkate alınır.
Suç Türleri (En çok aranan “kapsamda mı?” soruları)
İstisnalar dosya bazlıdırHırsızlık / dolandırıcılık dosyaları 11 yargıdan yararlanır mı? +
Suç tarihi eşik öncesindeyse lehe değerlendirme ihtimali doğabilir.
Ancak kesin yanıt; suçun niteliği, varsa nitelikli hâl, istisna hükümler ve infaz parametrelerine göre dosya bazında verilir.
Hakaret dosyalarında pratik etkisi ne olur? +
Hakaret dosyaları çoğu zaman adli para cezası veya kısa süreli hapis tartışmaları üzerinden yürür.
11 yargı paketinin “infaz” kısmı, uzun süreli infaz hesabı gerektiren dosyalarda daha görünür sonuç doğurur.
“İstisna suçlar” ne demek? +
Kanun koyucu bazı suçları infaz yönünden lehe rejimin dışında tutabilir.
Bu istisnalar kanunda sayılıdır ve her somut olayda “suç vasfı” doğru kurularak değerlendirme yapılır.
Suç vasfı değişirse (ör. nitelikli/niteliksiz) kapsam değişir mi? +
Evet. İstisna/kapsam tartışmaları çoğu zaman suç vasfına bağlıdır.
Bu nedenle dosyada vasıf tartışması varsa (özellikle istinaf/temyiz aşamasında) sonuç değişebilir.
Mağdur / Eşitlik Tartışmaları
En çok tepki çeken alanMağdurun rızası aranır mı? +
İnfaz rejimi kamu düzenine ilişkin olduğundan, çoğu durumda “mağdur rızası” şeklinde bir şart aranmaz.
Bununla birlikte, mağdur hakları ve denge tartışması kamuoyunda güçlü bir eleştiri başlığıdır.
Neden aynı suçta biri yararlanıp biri yararlanamıyor? +
Fark genelde (i) suç tarihi, (ii) istisna suçlar, (iii) tekerrür/çok dosya ve (iv) infaz koşulları gibi parametrelerden doğar.
“Dışarıdan aynı görünen dosya” içeride aynı olmayabilir.
Bu düzenleme eşitliğe aykırı mı? +
Eşitlik tartışması, özellikle tarih eşiği ve kapsam dışı suçlar bakımından gündeme gelir.
Bunun “anayasal denetim” boyutu ayrıca tartışılabilir; pratikte ise uygulama kanun metni üzerinden yürür.
Yabancılar / Özel Haller
Vatandaşlık, ikamet, sınır dışıYabancı uyruklular 11 yargıdan yararlanabilir mi? +
İnfaz rejimi kural olarak hükümlüye uygulanır; uyruk tek başına engel değildir.
Ancak yabancılar bakımından sınır dışı/ikamet gibi idari süreçler ceza infazı ile paralel etkiler doğurabilir.
Hasta/yaşlı hükümlüler açısından ayrıca bir sonuç doğar mı? +
Sağlık ve yaş, bazı infaz kurumlarına ayrılma/erteleme tartışmalarında önem taşıyabilir.
Ancak 11 yargı paketi açısından belirleyici olan, esasen suç tarihi ve istisna hükümlerle birlikte infaz koşullarıdır.
Gelecek / Yeni Paket / “Af gelecek mi?”
Beklenti soruları11 yargı paketi genişletilir mi? +
Bu TBMM’nin takdirindedir. Yeni bir değişiklik yapılmadıkça kapsam ve eşik aynı kalır.
“Genişleme” söylentileri hukuki sonuç doğurmaz; somut kanun değişikliği gerekir.
Yeni bir infaz paketi veya af gelir mi? +
Bu sorunun kesin cevabı yoktur. “Af/infaz paketi” gibi konular siyasi irade ve yasama sürecine bağlıdır.
Bu nedenle duyumlarla değil, Resmî Gazete yayımları ve TBMM süreciyle takip edilmelidir.
Dosyanız 11 yargı kapsamına giriyor mu? (Hızlı kontrol)
En kritik 3 veri: suç tarihi, kesinleşme durumu ve suç vasfı / istisna. Bu üç başlık netleşmeden “yararlanır–yararlanmaz” demek çoğu dosyada hatalı sonuç verir.
Uyarı: Bu SSS sayfası bilgilendirme amaçlıdır. İnfaz hesabı ve kapsam değerlendirmesi,
her somut dosyanın suç tarihi, kesinleşme durumu, tekerrür/içtima ve kanundaki istisnalar birlikte incelenerek yapılmalıdır.
Takip Et
