Kira Bedelinin Tespiti ve İspatı: 3. Hukuk Dairesi 2025/758 K.

3. Hukuk Dairesi         2024/1452 E.  ,  2025/758 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi

54. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1025 E., 2024/362

K. İLK DERECE

MAHKEMESİ: İstanbul

6. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/711 E., 2020/765

K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; dava dışı Türk Hava Kurumu (THK) ile yine dava dışı …

San.

Tic.

Ltd.

Şti. (…

Giyim) arasında 01.07.2005 tarihli ve 20 yıllık kira sözleşmesinin imzalandığını, kira sözleşmesinin süresinin 26.06.2009 tarihli ek protokol ile 30.06.2035 tarihine kadar ve 09.10.2012 tarihli ek protokol ile de 30.06.2055 tarihine kadar uzatıldığını, 18.03.2013 tarihli protokol ile 01.07.2005 tarihli anılan kira sözleşmesinin müvekkili şirkete devredildiğini, dolayısıyla kira sözleşmesi gereğince, taşınmazda yer alan iş yerleri ile imzalanan alt kira sözleşmelerinin kiraya vereninin müvekkili şirket olduğunu, davalı Yapı Kredi Bankası A.Ş. ile dava dışı …

Giyim arasında 01.06.2006 tarihli alt kira sözleşmesi düzenlendiğini, davalı Bankanın kira sözleşmesi gereğince kira paralarını önce …

Giyim’e, daha sonra kira sözleşmesinin devri ile de müvekkili şirkete ödediğini, müvekkilinin anılan kira ilişkisi nedeniyle müvekkil şirkete ödenecek olan kira paralarını diğer müvekkili bankaya temlik ettiğini, temlik sözleşmesi gereğince, kira paralarını almaya temlik alacaklısı …

A.Ş. nin yetkili olduğunu, davalı bankanın, taşınmaz maliki THK’nın keşide ettiği bir ihtarnameyi gerekçe göstermek suretiyle kira paralarının ödenmesi için tevdi mahalli tayini yoluna gittiğini, tevdi mahalline yatırılan paraların alınamadığını, kira paralarının tevdi mahalline ödenmesi usule ve yasaya aykırı olduğu gibi taraflar arasındaki kira sözleşmesine de aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek; davalı Yapı Kredi Bankası A.Ş. ile müvekkili …

Sanayi ve Ticaret A.Ş. (….

AŞ) arasında geçerli 01.06.2006 tarihli kira sözleşmesi gereğince kira paralarının müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğinin tespitine, tevdi mahalli kararları gereğince tevdi mahallerine yatırılmış olan kira paralarının müvekkil şirketin alacağı temlik etmiş olduğu müvekkili …

A.Ş. ye ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili bankaya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin kira bedellerini mahkemenin belirlediği tevdi mahalline ödediğini, taşınmazın maliki THK tarafından kira ilişkisinin geçersiz olduğu, kira bedellerinin taşınmazın maliki THK’na ödenmesinin ihtar edildiğini, kira bedellerinin ödeneceği makam hususunda tereddüt yaşayan, tarafların içerisinde bulundukları hukuki ihtilaf konusunda bir karar verme yetkisi bulunmayan müvekkilinin tevdi mahalli tayini hususunda başvuruda bulunduğunu, tevdi mahalline kira bedellerinin zamanında ve eksiksiz olarak ödendiğini, müvekkilinin üzerine düşen tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkilinin hukuki ihtilafın bir tarafı olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Ankara

6.

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/940 E., 2019/292 K. sayılı kararıyla, davacı şirketin kiracılık sıfatının tespitine karar verildiği ve kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacı şirketin kiraya veren sıfatına haiz olduğu, diğer davacı …

A.Ş nin temlik alacaklısı olduğu, geçerli olan 01.06.2006 tarihli kira sözleşmesi gereğince davalı banka tarafından kira paralarının davacı şirkete ödenmesi gerektiğinden bahisle davanın kabulüne, davacı ile davalı arasında geçerli 01.06.2006 tarihli kira sözleşmesi gereğince kira paralarının davacı şirkete ödenmesi gerektiğinin tespitine, tevdi mahallinde bulunan kira bedellerinin, davacı …

A.Ş. ye ödenmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; Ankara

6.

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/940 E., 2019/292 K. sayılı kararı ile davacının kiracılık sıfatının tespitine karar verildiği, karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğinden davaya konu 01.07.2005 tarihli kira sözleşmesi ve eki niteliğindeki protokoller ile 01.06.2006 tarihli kira sözleşmesinin ve temlik sözleşmesinin geçerli olduğu, davacı …

A.Ş. nin kiraya veren sıfatına, diğer davacı …

A.Ş. nin temlik alacaklısı sıfatına haiz olduğu, bu nedenle davacıların hukuki yararının bulunduğu davalının da taraf statına haiz olduğu, dava açılmasına sebebiyet veren ve davada haksız çıkan davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davada kiracılığın tespiti ile tevdi mahalline yapılan ödemelerin temlik alacaklısı davacıya ödenmesi talep edildiğinden dava değeri üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; kira borcunun ifası sırasında hem malik hem kiraya veren hem de temlik alacaklısından gelen kira bedelinin kendilerine ödenmesi talepleri karşısında müvekkili bankanın tevdii mahalli talep etmekten başka bir hukuki çaresinin bulunmadığını, ancak davacı …

A.Ş. ile THK arasındaki ihtilaf nedeniyle tevdii mahalli tayini talep eden iyiniyetli müvekkilinin davada haksız yere yargı harçları ve karşı taraf vekalet ücreti ödemekle yükümlü kılındığını, müvekkilinin tevdi mahalli talebinin hukuka uygun ve her iki tarafın menfaatine yarar şekilde kullanıldığını, müvekkilinin tevdi mahalli tayini talep ettiği dönemde …

A.Ş. ve THK arasındaki kira sözleşmesinin geçerliliğine ilişkin uyuşmazlık bulunduğunu, taraflar arasındaki ihtilafın işbu davanın açılmasından sonra sona erdiği dikkate alındığında müvekkili banka aleyhine vekalet ücreti, harç ve yargılama giderine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacıların talep konusu, Mahkeme kararının eda hükmünü içermediğini, maktu harç ve maktu vekalet ücretine hükmedilebileceğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kira bedelinin kime ödeneceğini konusunda ortaya çıkan çekişmenin önlenmesi ve kiraya veren sıfatının tespiti istemine ilişkindir.

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa yukarıda yer verilen kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, dava konusu taşınmaz maliki THK ile …

AŞ. arasında Ankara

6.

Sulh Hukuk Mahkemesinde görülen 2018/940 E., 2019/292 K. sayılı davada, …

AŞ’nin kiracı sıfatına sahip olduğuna ilişkin verilen kararın kesinleştiği, bu durumda alt kira sözleşmesi gereği kiracı olan davalının, alt kiraya veren sıfatına sahip olan davacıya kira bedellerini ödemesi gerektiği anlaşılmakla, davalı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.

Davacılar, kira bedelinin kime ödeneceğine yönelik çekişmenin giderilmesi talebinde bulunmuş olup Mahkemece tespit hükmü kurulmuştur.

Kiraya verenin tespitine ilişkin hükmün sonucu olarak, tevdi mahalline yatırılan kira bedellerinin davacıya ödenmesi gerekmektedir.

Kira bedellerinin ödenmesine ilişkin hükmün tespit davasının sonucu olması nedeniyle, davacılar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi ve maktu karar ve ilam harcı alınması gerekirken yazılı şekilde nispi vekalet ücreti ve harca hükmedilmesi doğru değildir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 maddesi hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.

Temyiz eden davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.

Davalı vekilinin, vekalet ücreti ve harca ilişkin temyiz itirazlarının kabulüyle; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.

İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3), (4) ve (5) numaralı bentleri hükümden çıkarılarak 3-“Harçlar Kanununa göre alınması gereken 54,40 TL harçtan peşin alınan 65.607,09 TL harçtan mahsubu ile bakiye 65.552,69 TL harcın talep halinde davacılara iadesine”, 4-“Davacılar tarafından yapılan 54,40 TL peşin harç, 16,50 başvurma harcı, 45,20 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 116,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,”, 5- “Davacılar kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince 1.740,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,” bentlerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.