Yasal Danışman Atanması Nedir? Hangi Hâllerde Söz Konusu Olur?
Yasal danışman atanması nedir, hangi durumlarda yasal danışman görevlendirilir, yetkileri ve hukuki sonuçları nelerdir? Medeni hukuk çerçevesinde ayrıntılı açıklama.
Yasal Danışman Atanması Nedir, Hangi Hâllerde Söz Konusu Olur?
Vesayet hukukunda kişilerin korunması yalnızca kısıtlama ve vasilik yoluyla sağlanmaz. Bazı hâllerde kişinin hukuki ehliyeti tamamen sınırlandırılmaksızın, yalnızca belirli işlemler bakımından korunması yeterli olabilir. Bu noktada karşımıza çıkan kurum yasal danışmanlıktır. Yasal danışman atanması, kişinin fiil ehliyetine doğrudan müdahale edilmeden, hukuki işlemlerinde denetim ve yönlendirme sağlanması amacını taşır.
Yasal danışmanlık, vasilik ve kayyımlıktan farklı olarak daha hafif bir koruma mekanizmasıdır. Bu nedenle uygulamada çoğu zaman gözden kaçmakta, ancak yanlış işlem yapıldığında ciddi hukuki sonuçlar doğurmaktadır.
Yasal Danışmanlık Kurumunun Hukuki Niteliği
Yasal danışman, mahkeme tarafından atanan ve belirli hukuki işlemlerde kişinin görüşünü almakla yükümlü olduğu kişidir. Yasal danışman atanması, kişinin hukuki işlemleri tek başına yapabilme yetkisini tamamen ortadan kaldırmaz; ancak bazı işlemlerin geçerliliğini danışmanın onayına bağlar.
Bu yönüyle yasal danışmanlık, kişinin iradesini tamamen devre dışı bırakmadan, onu koruyucu bir filtre mekanizması oluşturur.
Yasal Danışman Atanmasını Gerektiren Hâller
Yasal danışman atanması, özellikle fiil ehliyeti sınırlı olmayan ancak hukuki işlemlerinde korunmaya ihtiyaç duyan kişiler bakımından gündeme gelir. Kişinin karar verme yetisi tamamen ortadan kalkmamıştır; ancak bazı işlemler bakımından risk altındadır.
Uygulamada yasal danışman atanması genellikle:
- yaşlılık,
- tecrübesizlik,
- zihinsel zayıflık,
- irade zaafı gibi durumlarda söz konusu olur.
Bu hâllerin ortak noktası, kişinin tamamen kısıtlanmasını gerektirmeyecek ölçüde, ancak denetimsiz bırakılmasının da sakıncalı olmasıdır.
Yasal Danışman ile Vasi ve Kayyım Arasındaki Farklar
Yasal danışman, vasi veya kayyım gibi doğrudan temsil yetkisine sahip değildir. Yasal danışman atanması, kişinin yerine geçerek işlem yapma yetkisi vermez. Danışmanın görevi, belirli işlemler bakımından onay vermek veya görüş bildirmektir.
Vasi, kısıtlanan kişinin genel temsilcisidir. Kayyım ise belirli bir iş veya malvarlığı için atanır. Yasal danışman ise kişinin yanında yer alan ve onun hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan bir denetim unsurudur.
Yasal Danışmanın Onayına Tabi İşlemler
Yasal danışman atanması hâlinde, mahkeme hangi işlemlerin danışmanın onayına tabi olduğunu açıkça belirtir. Bu işlemler genellikle:
- taşınmaz alım ve satımı,
- bağışlama,
- kefalet,
- önemli borç altına girme gibi ekonomik sonuç doğuran işlemlerdir.
Danışmanın onayı alınmaksızın yapılan işlemler, kural olarak hukuki sonuç doğurmaz veya iptale konu olabilir.
Yasal Danışman Atama Usulü
Yasal danışman atanması, vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi tarafından yapılır. Mahkeme, kişinin durumunu değerlendirerek yasal danışman atanmasının gerekli olup olmadığına karar verir.
Mahkeme kararında, danışmanın görev kapsamı ve hangi işlemler bakımından yetkili olduğu açıkça belirtilmelidir. Belirsiz bırakılan bir yasal danışmanlık kararı uygulamada ciddi tereddütlere yol açar.
Yasal Danışmanın Sorumlulukları
Yasal danışman, görevini dürüstlük ve özen yükümlülüğü çerçevesinde yerine getirmek zorundadır. Kişinin menfaatine aykırı davranması hâlinde hukuki sorumluluğu doğabilir.
Yasal danışmanlık, yalnızca bir formalite değil; aktif dikkat ve sorumluluk gerektiren bir görevdir.
Yasal Danışmanlığın Sona Ermesi
Yasal danışmanlık, atanma sebebinin ortadan kalkması veya mahkeme kararıyla sona erer. Kişinin korunma ihtiyacının ortadan kalkması hâlinde yasal danışmanlığın devam etmesi mümkün değildir.
Sonuç
Yasal danışman atanması, vesayet hukukunda ölçülülük ilkesinin en açık yansımalarından biridir. Kişinin fiil ehliyetine ağır bir müdahaleye gerek kalmadan, hukuki güvenliğinin sağlanması amaçlanır. Bu nedenle yasal danışmanlık, vasilik ve kayyımlık arasında önemli bir denge mekanizmasıdır.
📌 Makale İçi Link (Önceki Başlık)
Bu yazıda ele alınan yasal danışmanlık kurumu, kayyımlık ile yakından ilişkilidir. Konunun bütünlüğü açısından aşağıdaki makalenin de incelenmesi faydalı olacaktır:
Bir önceki makalemiz:
“Kayyım Nedir? Hangi Durumlarda Kayyım Atanır?”
Avukat Gökhan Yağmur Kimdir?
Av. Gökhan Yağmur, İstanbul merkezli olarak faaliyet gösteren, ceza hukuku, aile hukuku, ticaret hukuku ve fikri mülkiyet hukuku alanlarında uzmanlaşmış bir avukattır. Uzun yıllara dayanan mesleki deneyimiyle birlikte yalnızca dava ve uyuşmazlıkların çözümünde değil, aynı zamanda önleyici hukuk danışmanlığı, sözleşme yönetimi ve şirketlere stratejik hukuki destek sunmaktadır.
Ceza yargılamaları, boşanma ve velayet davaları, ticari uyuşmazlıklar ve marka–patent süreçlerinde müvekkillerine etkin savunma ve çözüm odaklı yaklaşımıyla hizmet vermektedir. Ayrıca TÜRKPATENT, USPTO ve EUIPO nezdinde marka tescili ve fikri mülkiyet koruması konularında hem yerli hem de yabancı müvekkillere danışmanlık sağlamaktadır. – Turkey Brand Law
Kurucusu olduğu Hukuk Plus, HukukBankasi.net ve diğer dijital projeleriyle hukuk öğrencileri, stajyer avukatlar ve meslektaşlara yönelik özgün bir ekosistem geliştirmiştir. Bu sayede hukuk bilgisinin paylaşımı, güncel içtihatların takibi ve mesleki dayanışmanın güçlenmesine katkı sunmaktadır.
Av. Gökhan Yağmur, girişimci vizyonu ile yalnızca klasik avukatlık hizmeti sunmakla kalmayıp; marka yönetimi, e-ticaret hukuku, uluslararası şirket danışmanlığı ve dijital hukuk çözümleri alanlarında da fark yaratan çalışmalara imza atmaktadır.
Daha fazla bilgi için:
📌 www.gokhanyagmur.com
📌 www.gokhanyagmur.com.tr
📞 0542 157 06 34
Yolculuk Süresini Hesaplayın
Yakındaki yerler için seyahat süresini ve yol tariflerini görün
