Yargıtay Kararı İncelemesi ve Tanık Beyanları: 12. Ceza Dairesi 2026/254 K.

12. Ceza Dairesi         2024/1682 E.  ,  2026/254 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2023/1276 E. 2024/134

K.

SUÇ: 2863 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜM: Beraat hükmü kaldırılarak mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

İlk derece mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Ankara

21.Asliye Ceza Mahkemesinin 06.04.2021 tarihli, 2019/1812 Esas, 2021/708 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanun'un 74/1. maddesine aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmiştir.

2.

Kararın katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

23.

Ceza Dairesinin 03.11.2022 tarih, 2022/694 Esas, 2022/3240 Karar sayılı kararı ile; " …

İlçe Emniyet Müdürlüğüne …

P.M.A.'ne bağlı güvenlik güçlerinin olay tarihinde durumundan şüphelendikleri ve park halinde bulunan 06… plaka sayılı aracın yanına gittikleri, araç içerisinde şüphelinin bulunduğu, Ankara

4.

Sulh Ceza Hakimliğinin 2019/8388 değişik iş sayılı önleme aramasına istinaden araç içerisinde yapılan aramada vitesin yanında 36 adet tarihi eser olabileceği düşünülen sikke, bir adet yüzük, bir adet haç işareti şeklinde metal parçası, bir adet mıh, bir adet desenli demir parçası ile aracın bagaj kısmında ise bir adet el dedektörü, bir adet kürek ve bir adet kazmanın ele geçirildiği somut dosyada, sanığın suça konu eserleri … beldesinde yapmış olduğu kazıdan elde ettiğine dair savunmasından yola çıkarak izinsiz şekilde define bulmak amacıyla kazı yapmak suretiyle 2863 Sayılı Kanunun 74/1-1,2 cümlelerinde yer alan İzinsiz Kazı Yapma Eyleminden kamu davası açılmış ve sanık hakkında bu suçtan beraate karar verilmiş ise de;

Sanığın kazı yaptığını iddia ettiği yeri ve niteliğinin ne olduğuna ilişkin herhangi bir keşif, araştırma veya delil araştırması yapılmadığı cihetle sanığın eyleminin 2863 Sayılı Kanunun 74/1-1,2 cümlelerinde yer alan İzinsiz Kazı Yapma kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, diğer taraftan eylemlerinin aynı Kanunun

67.

Maddesinde düzenlenen "izinsiz olarak kültür varlığı bulundurmak ve bildirim yükümlülüğüne aykırılık" suçları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

CMK 225/1. maddeye göre hüküm ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. somut olayda iddianamede anlatılan fiiller ile soruşturmaya konu ve sanığın işlediği iddia olunan fiiller birbiri ile mütenasip değildir. Bu itibarla, kanundaki genel ifadeleri tekrar eden değil, soruşturma konusu olup, dosyaya yansıyan sanığa ait somut hususları ihtiva edecek şekilde usulüne uygun bir biçimde kamu davası açılması için Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulması ve kamu davası açılması halinde her iki mahkemedeki dosyaların birleştirilerek görülmesinin sağlanması, suç duyurusuna rağmen Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kamu davası açılmaması halinde de iddianamenin CMK'nın 225. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, Kabule göre ise; 1-Ankara

21.

Asliye Ceza Mahkemesi tarafından hukuka aykırı arama sonucu elde elde delillerin yasak delil niteliğinde olduğundan ötürü sanığın beraatine karar verilmiş ise de, Olay günü Ankara

4.

Sulh Ceza Hakimliğinin 2019/8388 değişik iş sayılı önleme aramasına istinaden araç içerisinde yapılan aramada ele geçirilen ürünlerin sanığın kendisine ait olduğunu kabul etmesi ve rızaen teslim alınarak el konulduğunun ve sanığın ikrarının bulunduğu da dikkate alındığında somut dosyada ele geçen eserlerin hukuka aykırı delil kapsamında kabul edilemeyeceğinin gözetilmemesi,

2-Sanığın, aracında ele geçirilen varlıklar üzerinde tarafsız bilirkişilere inceleme yaptırılarak, suçun unsurlarının oluşup oluşmadığının tespiti ve bilirkişi raporu sonucuna göre 2863 sayılı Kanun kapsamında kaldığı tespit edilenlerin aynı Kanunun 75/1 maddesi uyarınca müzeye teslimine, 2863 sayılı Kanun kapsamı dışında kaldığı belirlenenlerin sanığa iadesine karar verilmesi gerektiğinden eksik kovuşturmayla yazılı şekilde karar verilmesi, 3,Hukuka aykırı ve istinaf talepleri bu itibarla yerinde görülmekle, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 280/1-f maddesi uyarınca HÜKMÜN BOZULMASINA ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine," gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

4.Bölge Adliye Mahkemesinin bozma kararı üzerine mahkemece sanık hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiş olup, sanık hakkında 2863 sayılı Kanun'un 67/1.

Maddesine aykırılık suçundan açılan kamu davasının eldeki dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

5. Ankara

21.

Asliye Ceza Mahkemesinin 02.05.2023 tarih, 2022/1125 Esas, 2023/313 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanun'un 74/1.

Maddesine aykırılıktan açılan asıl dava yönünden, karar verilmesine yer olmadığına, 67/1.

Maddesine aykırılıktan açılan birleşen dosya yönünden, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmiştir.

6.Kararın Cumhuriyet savcısı ve katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

23.

Ceza Dairesince duruşma açılmasına karar verilerek, 18.01.2024 tarihli, 2023/1276 E.

2024/134 K. sayılı kararı ile beraat hükmü kaldırılarak sanığın 2863 sayılı Kanun'un 67/1, 75, 5237 sayılı Kanun'un 62/1, 58/6-7.

Maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 12.03.2024 tarih, … nolu ve bozma görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz isteği; sanığın cezalandırılmasına ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, yapılan aramanın hukuka uygun olmadığına, bu nedenle ele geçen delillerin yasak delil niteliğinde olduğuna, sanığın cezalandırılmasına karar verilemeyeceğine ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir. Katılan vekilinin temyiz isteği; Ankara

21.

Asliye Ceza Mahkemesinin 02.05.2023 tarihli kararının, hem beraat hem de kazı suçu yönünden verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar yönünden istinaf ettiklerine, Bölge Adliye Mahkemesince beraat hükmü yönünden inceleme yapılıp, karar verilmesine yer olmadığı kararına yönelik istinaf başvurusu yönünden herhangi bir hüküm tesis edilmediğine, sanığın ağır olan suçtan cezalandırılması gerektiğine ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İlk derece Mahkemesince; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca sanığın, izinsiz kültür varlığı bulundurmak suçunu işlediğinden bahisle 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Türk Ceza Kanununun ilgili maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; olay günü devriye faaliyeti icra eden kolluk görevlilerinin, duran araçta -hakimlik kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında savcı yahut kolluk amirinin yazılı emri bulunmaksızın- önleme arama kararına istinaden arama yapılamayacağı hususunu görmezden gelerek 2559 sayılı Polis Vazife ve Sâlahiyet Kanununun 4/a-6-2.cümle maddesine aykırı bir biçimde arama yapmak suretiyle faili adeta suç eşyalarını teslime mecbur bırakır tarzda gerçekleştirdikleri işlem silsilesi kapsamında elde edilen delillerin yasak delil niteliğinde olduğu hususunda herhangi bir kuşkunun bulunmadığı ve dosya içerisinde sanığın atılı suçu işlediğini ortaya koyabilecek nitelikte başkaca bir delilin de yer almadığı gerekçesiyle üzerine atılı suçu işlediği sabit olmayan sanığın Ceza Muhakemesi Kanununun 223/2-e. maddesi gereğince beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince, olay tarihinde Ankara

4.

Sulh Ceza Hakimliğinin 2019/8388 değişik iş sayılı önleme aramasına istinaden araç içerisinde yapılan aramada vitesin yanında 36 adet tarihi eser olabileceği düşünülen sikke, bir adet yüzük, bir adet haç işareti şeklinde metal parçası, bir adet mıh, bir adet desenli demir parçası ile aracın bagaj kısmında ise bir adet el dedektörü, bir adet kürek ve bir adet kazmanın ele geçirilmesi üzerine şüphelinin rızası ile teslim ettiği bu eşyalara el konulduğu ve kültür varlığı olarak değerlendirilen eserlerin müze müdürlüğüne teslim edildiği, müze müdürlüğü yetkilerince düzenlenen rapora göre eşyaların büyük bir kısmının 2863 sayılı yasa kapsamında olup yurtiçinde ve yurtdışında alım satımı yasak olan kültür varlıklarından olduğunun tespit edildiği, dava konusu eserlerin, mevcut durumu itibariyle bilim, kültür, din veya güzel sanatlarla ilgisi, 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli taşınır kültür varlığı olup olmadığı, tasnif ve tescile tabi olup olmadığı hususlarının tespit edilmesi ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tespit ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, dosyanın tarafı konumundaki Müze Müdürlüğü uzmanlarınca düzenlenen rapor hükme esas alınmak suretiyle kararı verilmesi sebebiyle ve sanığın suçunun sabit olup olmadığının tespiti için davanın yeniden görülmesine karar verildiği ve bu kapsamda dava konusu eşya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, yapılan bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucu alınan 27/11/2023 tarihli raporda 1-9. sırada yer alan toplan 39 adet eserin 28 63… /a madde kapsamında korunması gerekli kültür varlığı olduğu, tasnif ve tescile tabi olduğu ve müzelerde korunması gerekli ve müzelik değere sahip eserlerden olduğunun tespit edildiği, yapılan yargılama sonunda; iddia, savunma, müşteki ve tanık beyanları, nüfus ve adli sicil kayıtları, bilirkişi raporu, tutanak, üst arama tutanağı, yakalama, arama ve muhafaza altına alma tutanağı ile dosya kapsamında mevcut toplanan tüm deliller hep birlikte değerlendirildiğinde, sanığın aracında ele geçirilen ve sanık tarafından rızaen kolluk görevlilerine verilen eşyaların 2863 sayılı yasa kapsamında olup yurtiçinde ve yurtdışında alım satımı yasak olan kültür varlıklarından olduğunun belirlendiği, sanığın eşyaların tarihi eser olduğunu bildiği buna rağmen elindeki bu kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili olarak bildirim yükümlülüğüne mazereti olmaksızın ve bilerek aykırı hareket ettiği, sanık savunmalarının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu anlaşılmış olmakla sanığın müsnet 2863 sayılı yasanın 67/1. maddesi kapsamında kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili olarak bildirim yükümlülüğüne mazereti olmaksızın ve bilerek aykırı hareket etme suçunu işlediği sabit görülerek, beraat hükmü kaldırılarak sanığın cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Tebliğnamedeki, davanın tarafı konumundaki Müze Müdürlüğü uzmanları tarafından düzenlenen raporun hükme esas alınamayacağı yönünde bozma isteyen görüşe; Bölge Adliye Mahkemesince bağımsız bilirkişi raporu aldırıldığı anlaşıldığından iştirak edilmemiştir. 1-Ankara

4.

Sulh Ceza Hakimliğinin 21.10.2019 tarih, 2019/8388 değişik iş nolu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun

9.

Maddesi ile Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 19. ve 20. maddeleri kapsamında verilen önleme araması kararı gereğince sanığın aracında yapılan arama neticesinde dava konusu eserlerin ele geçirildiği anlaşılan dosya kapsamında, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin "Önleme aramalarında elde edilen bilgi ve bulgular ile yakalanan şüpheliler hakkında yapılacak işlemler" başlıklı 24. maddesinde ; "Önleme aramalarında elde edilen ve adlî soruşturmalarda kullanılabilecek bilgi, bulgu ve şüpheliler hakkında 10 uncu madde hükümleri uygulanır.Aramanın konusu ve kapsamı içinde olan, ancak suç unsuru oluşturmayan eşya, geçici olarak koruma altına alınır ve aramaya sebep teşkil eden husus sona erdiğinde ilgiliye teslim edilir." denildiği, aynı Yönetmeliğin

10.

Maddesinde de; "Madde 10 – Usulüne uygun yapılan aramada; a) Yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmakla birlikte, karar veya yazılı emirde konu edilmeyen, b) Yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ancak, diğer bir suçun işlendiği şüphesini uyandırabilecek, bir delil elde edilirse; bu delil koruma altına alınır ve durum Cumhuriyet başsavcılığına derhâl bildirilerek el koyma işlemini gerçekleştirmek için Cumhuriyet savcısından yeni bir yazılı emir istenir.

Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hâllerde ise kolluk âmirinin yazılı emriyle kolluk görevlileri elkoyma işlemini gerçekleştirebilir.

Hâkim kararı olmaksızın elkoyma işlemi, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur.

Hâkim, kararını elkoymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar…." düzenlemesinin yer aldığı, somut olayda kolluk ekiplerince, önleme araması kararına istinaden sanığın aracında yapılan arama neticesinde ele geçen eserlerin geçici olarak muhafaza altına alındığı, ancak ele geçen eşyalara ilişkin olarak el koyma işlemini gerçekleştirmek için Cumhuriyet savcısından yeni bir yazılı emir ve Hakimlikten el koymanın onanması kararı da alınmadığı, bu hali ile elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağı gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi,

2-Ankara

21.

Asliye Ceza Mahkemesinin 02.05.2023 tarih, 2022/1125 Esas, 2023/313 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanun'un 74/1. maddesine aykırılık suçundan açılan asıl dava yönünden, karar verilmesine yer olmadığına, 67/1. maddesine aykırılık suçundan açılan birleşen dosya yönünden, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verildiği, katılan vekilinin hem beraat hükmüne hem de karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunda bulunduğu, ancak katılan vekilinin karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara yönelik istinaf başvurusu hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin ve katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

23.

Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

23.

Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.01.2026 tarihinde karar verildi.